تارنمای تخصصی علوم زیستی و زیست حیاتی Vital Health & Environment - گیاه شناسی و کشاورزی و محیط زیست

آیا می توان به گیاهان دارویی اعتماد کرد؟

دکتر مهرداد حلوایی — Tue, 10 Jan 2012 10:55:53 GMT

سئوال ؟ آیا گیاهان دارویی اثر بخش هستند؟

آیا مضر هستند؟

سوال : آیا گیاهان دارویی مانند داروهای شیمیایی اثر بخشی دارند یا خیر ؟
جواب : اثر بخشی گیاهان دارویی بر هیچ کسی پوشیده نیست . استفاده از داروهای گیاهی و طبیعی دیدگاهی است که امروزه در درمان و حفظ سلامتی تاکید بسیاری بر آن است . استفاده از داروهای گیاهی به لحاظ ارزانی و در دسترس بودن و آسانی مصرف در جهان و خصوصا کشورهای در حال توسعه رو به گسترش و زیاد شدن است . از طرفی نیز عوارض جانبی بسیار زیاد داروهای شیمیایی و گرانی آن ها موجب گرایش مجدد مردم به طب گیاهی شده است .
سوال : آیا با توجه به خواص فراوانی که برای گیاهان دارویی ذکر می کنند ، داروهای گیاهی چون طبیعی هستند اصلا عوارض جانبی ندارند ؟
جواب : خیر - اصلاً چنین چیزی صحت ندارد - یکی از دلایل زیاد شدن مصرف گیاهان دارویی همین باور غلط است . مواد گیاهی چون طبیعی هستند بی ضررند در حالی که شکی نیست که بعضی از مواد گیاهی که به طور سنتی مصرف می شوند می توانند بسیار خطرناک و کشنده باشند . بسیاری از مردم به تصور اینکه گیاهان دارویی اگر منفعتی نداشته باشند حداقل ضرری ندارد، با خیال راحت این گیاهان را مورد استفاده قرار می دهند . بنابراین این باور و نگرش که داروهای گیاهی کاملا بی خطر و بی عارضه هستند و بدون نظر پزشک در هر شرایطی قابل استفاده می باشند اصلا درست نمی باشد . یک داروی گیاهی مانند یک داروی شیمیایی می تواند عوارض و تداخلات بسیار خطرناکی داشته باشد .
سوال : عوارضی که به آن اشاره کردید از چه چیزی سرچشمه می گیرد ؟
جواب : اول اینکه یک داروی گیاهی نباید بطور خودسرانه و سرخود مصرف شود . حتما بیمار باید اول توسط پزشک معاینه شود و مریضی او تشخیص داده شود سپس داروهای گیاهی مخصوص آن بیماری به مقدار و دز مشخص و مدت زمان معین مصرف شود در غیر اینصورت و با مصرف خودسرانه داروی گیاهی ممکن است اولا داروی انتخاب شده برای آن مرض مناسب نباشد و یا مریض مشکلات دیگری از قبیل مشکلات کبدی ، قلبی ، کلیوی ، پوستی ، تنفسی ممکن است داشته باشد که آن گیاه برای آن به شدت مضر باشد .
نکته دوم اینکه یک گیاه دارویی باید توسط یک گیاه شناس متخصص شناسایی و در زمان مناسب جمع آوری شود و حمل و نقل و انبار آن هم به درستی صورت بگیرد در غیر اینصورت ممکن است گیاه اشتباه شود و یک گیاه مشابه جمع آوری شود و زمان برداشت گیاه هم مهم است . چون ترکیبات شیمیایی گیاه در ماههای مختلف و حتی در روزهای مختلف از نظر کیفیت و مقدار فرق می کند و دیگر اینکه آن گیاه ناخالصی نداشته باشد و در شرایط کاملا استثنایی و عاری از میکروب به دارو تبدیل شود . متاسفانه در شرایط فعلی در کشورهای در حال توسعه نظارت دقیقی بر این روند وجود ندارد و داروهای گیاهی که ما مصرف می کنیم ممکن است ناخالصی و آلودگی میکروبی داشته باشد که خود باعث یک بیماری می شود .
نکته سوم هم مقدار مصرف داروی گیاهی است - یک داروی گیاهی باید به مقدار صحیح و معین مصرف شود نه زیادتر و نه کمتر، اگر بیشتر از اندازه مصرف بشود ممکن است باعث بروز عوارض جانبی بسیار جدی بشود و اگر هم کمتر از اندازه مصرف بشود ممکن است اصلا اثر نداشته باشد .
سوال : عوامل مهم در اطمینان از کیفیت یک گیاه دارویی چیست ؟
جواب : ضروری ترین عامل در اطمینان از کیفیت دارویی یک گیاه انتخاب صحیح گیاه مورد استفاده است . بی دقتی در جمع آوری ، انبارداری می تواند منجر به جایگزینی غیر عمدی یا آلودگی یک گیاه با گیاه دیگر بشود . به علت در دسترس نبودن یک گونه خاص از گیاه که به طور معمول استفاده می شود این گیاه با گونه ای از آن گیاه جایگزین شود .
دلیل دیگر اینکه گیاه دارویی عملا با گونه ای پست تر یا ارزانتر جایگزین شود و تقلب در محصولات گیاهی موجود در تجارت به عمد صورت بگیرد . جمع آوری گیاهان دارویی بوسیله افراد نا آگاه و غیر متخصص. عدم تشخیص یا بی توجهی فروشندگان تازه کار. آلودگی های میکروبی در داروهای گیاهی ممکن است منجر به عفونت در بیماران بشود . داروهای گیاهی خام ممکن است بوسیله باقی مانده آفت کش ها آلوده باشد ، داروهای گیاهی ممکن است به علت ماندن طولانی مدت در عطاری ها خواص خود را از دست د اده باشند .
سوال : آیا مسمومیت از گیاهان دارویی وجود دارد و اگر این مسمومیت وجود دارد در چه افرادی دیده می شود ؟
جواب : مسمومیت ناشی از گیاهان بیشتر در کودکان زیر 5 سال شیوع دارد ، چون کودکان زیر 5 سال بر اساس کنجکاوی ذاتی که در بچه ها دیده می شود و از طرفی جذابیت خاصی که در گیاه سمی وجود دارد و کودکان هم عادت دارند هر چیز را به طرف دهان ببرند در این کودکان احتمال مسمومیت بیشتر است .
از نظر شغلی هم بروز مسمومیت های گیاهی در کشاورزان ، باغداران ، شکارچیان و کارگران مزارع و گلخانه ها به علت تماس بیشتر با انواع گیاهان سمی شیوع بیشتر داشته .بسیاری از گیاهان دارویی در صورتی که بصورت خودسرانه و به مقدار بیش از حد مصرف شود می تواند سبب بروز مسمویت در انسان بشود .
گیاهان سمی مثل اقاقیا ، پیاز گل نرگس ، گل شیپوری ، آلاله ، شادانه ، کرچک ، قارچ های سمی ، عشقه ، شوکران ، گل انگشت دانه و .... منجر به مسمویت های شدید و کشنده در انسان می شود . شدت مسمومیت های گیاهی بستگی به خصوصیات گیاه و بیمار دارد .
سوال : برای پیشگیری از مسمومیت با گیاهان دارویی چه پیشنهادی دارید ؟
جواب : در سفرها از خوردن قارچ ها باید خودداری شود . زیرا تشخیص قارچ های سمی نیاز به تجربه بالا دارد . مصرف هر نوع گیاهی توسط حیوانات اهلی و وحشی نشانگر غیر سمی بودن آن گیاه نیست . ممکن است یک گیاهی برای یک حیوان اصلا اثر سمی نداشته باشد ولی برای انسان بسیار سمی و کشنده باشد . از خوردن قسمت های مختلف هر نوع گیاهی که برای ما ناشناخته است باید خودداری کنیم و همچنین نگهداری بچه ها در همه حال و هر محلی که در معرض دید باشد. هنگامی که در پارک و جنگل هستیم باید حتما مواظب بچه ها باشیم و از دست زدن و خوردن گیاهان توسط بچه ها ممانعت به عمل بیاوریم

تاثیرات گیاه آلوئه ورا بر پوست بدن انسان

دکتر مهرداد حلوایی — Thu, 24 Nov 2011 10:27:52 GMT

تا مدتی قبل این گیاه با نام شاخ بزی در منارل ما جا خشک شده بود .

ولی در یک دوره 30 ساله جایگاه این جایگاه بی ارزش به طلای صورت خانم ها مبدل شده است.

حال با نگاهی به این گیاه بیشتر از تاثیرات آن آگاه خواهیم شد.

فواید آلوئه ورا برای پوست

از آلوئه ورا در کرمهای مرطوب کنننده پوست و کرمهای التیام دهنده پوستی و بسیاری از کرمهای موضعی استفاده می‌شود.

قسمت اول:از آلوئه ورا چه می‌دانیم؟

از آلوئه ورا در کرمهای مرطوب کنننده پوست و کرمهای التیام دهنده پوستی و بسیاری از کرمهای موضعی استفاده می‌شود.

آلوئه ورا بعلت داشتن خواص ضد میکروبی در درمان بسیاری از زخمها و جراحتها و سوختگیها- اگزما – تاول– گزیدگی زنبور و نیش حشرات- بریدگی – کوفتگی – آفتاب سوختگی و آکنه موثر است. بنابراین استفاده از این گیاه نه تنها در کرمهای موضعی بلکه در کنترل بسیاری از بیماریها و اختلالات پوستی سودمند می‌باشد.

مزایایی که سبب می‌شود آلوئه ورا برای مصارف پوستی استفاده گردد عبارتند از:

1- در درمان ترکهای پوستی و خشکی پوست موثر می‌باشد ، بخصوص اگزمای دور چشم یا پوستهای بسیار حساس.

2- روغن یا کرم آلوئه ورا برای پوستهای خشک مناسب بوده و سبب نرم شدن و براق شدن پوست می‌گردد.

3- با رساندن اکسیژن بیشتر به سلولهای پوست، سبب ترمیم بافت پوست می‌گردد.

4- پوستهایی که در اثر آفتاب ، سوختگی پیدا کردند را نرم می‌کند.

5- سلولهای پوستی مرده را از بین می‌برد و سلولهای جوان جایگزین شده بنابراین پوست را تازه و درخشان می‌سازد.

6- مانع از پیری پوست و چروک آن می‌گردد.

7- شدت رنگدانه های پوستی راکاهش داده بنابراین سبب کم رنگ شدن لکه های پوستی می‌شود و می‌تواند لکه‌های سر سیاه را نیز از بین ببرد.

8- آلوئه ورا سبب افزایش قدرت جذب رطوبت پوست گردیده و پوست را انعطاف پذیر ساخته بنابراین بهترین مرطوب کننده برای پوست می‌باشد.

9- در پیشگیری از بیماریهای پوستی موثر می‌باشد.

10- بعلت داشتن کلاژن و ویتامین Eالاستیسیته و نرمی‌پوست را افزایش داده و سبب باقی ماندن رطوبت در پوست می‌گردد.

11- pH آن نزدیک به pHپوست است.

12- از آلوئه ورا بعلت داشتن خواص ضد سو ختگی می‌توان در کرمهای ضد آفتاب استفاده کرد.

13- در درمان ترک بین انگشتان پا که یک بیماری قارچی است موثر است (بر گرفته از یک مقاله در مجله انگلیسیBritish Journal of General Practice ).

14- لوسیون آلوئه ورا بعنوان پاک کننده برای پوست کاربرد دارد.

15- تاثیر خنک کنندگی بر روی پوست دارد بنابراین در کلد کرمها ( cold cream )کاربرد دارد.

در واقع استفاده از آلو ئه ورا در محصولات آرایشی – بهداشتی بخصوص کرمهای ضد چروک – مرطوب کننده های پوستی- رژ لب ها- ماسکها ی صورت و کرمهای پاک کننده و کلد کرمها (cold cream) بسیار مناسب و مفید می‌باشد.

فواید آلوئه ورا برای مو یکی از راههای کنترل و درمان کم پشتی موی سر استفاده از آلوئه ورا است. بسیاری از مردم از محصوالات گوناگونی که حاوی آلوئه ورا می‌باشد برای ضخیم شدن مو و سلامت آن استفاده می‌کنند که یکی از روشها استفاده از ژل آلوئه ورا می‌باشد.

آلوئه ورا حاوی آنزیمهایی است که عامل محرکی برای تولید و رشد موهای جدید هستند، مکانیسم عملکرد آن بگونه ای است که سرعت جریان گردش خون را افزایش داده بنابراین پاپیلای پوستی (زائده بافتی ریشه موی سر) را فعال نموده و سبب افزایش تغذیه فولیکولهای مو می‌گردد. در واقع آلوئه ورا بعنوان یک ماده جادویی در جهت افزایش و رشد موها شناخته شده است. همچنین بعلت خواص ضد باکتری و قارچی که دارد مانع از ایجاد شوره سر می‌گردد. این گیاه برای کنترل عفونتهای قارچی مثل بیماری کچلی (کرم حقله دار) نیز مفید است. مستندات و مدارکی از کشورهای هند و امریکا پیدا شده است که در آنجا از این گیاه برای تقویت موی سر استفاده می‌شده است. بنابراین آلوئه ورا برای رشد و تقویت مو – ایجاد نرمی‌– براقیت و کنترل ریزش مو و کنترل خشکی مو بسیار مناسب است. از آلوئه ورا می‌توان در شامپو ها و نرم کننده های موی سر استفاده کرد و تجربه نشان داده که استفاده از اینگونه محصولات سبب تسریع جریان خون و در نتیجه کاهش استرس و هیجانات روحی می‌گردد. آلو ئه ورا دارای بویی مطبوع و آرامش بخش است و ژل این گیاه در بسیاری از صابونها، شامپو ها، نرم کننده های مو و انواع محصولات آرایشی - بهداشتی کاربرد دارد.

معمولا شامپو ها و نرم کننده های حاوی آلوئه ورا شامل مخلوطی از ویتامینهای مناسب مو، عصاره های گیاهی و روغنهای طبیعی می‌باشند و محصولات حاوی آلوئه ورا برای انواع مختلف موها نظیر خشک ،نازک ، چرب و معمولی مناسب است.

مضرات احتمالی آلوئه ورا
1- ژل آلوئه ورا برای استعمال خارجی، ماده بی خطری است اما در موارد نادری ممکن است سبب واکنشهای آلرژیک گردد.

2- ژل آلوئه ورا در درمان زخمهای عمیق موثر نیست و شیره آن می‌تواند سبب گرفتگی یا اسهال روده ای شدید گردد.

3- زنان شیرده یا باردار نباید از این ماده استفاده کنند زیرا ممکن است سبب انقباضهای رحمی‌گردیده و سقط جنین را تحریک کند .

4-این ماده ممکن است سبب تشدید اولسرها، بواسیر، التهاب دیورتیکول، کولیت یا سندرم روده تحریک پذیر (IBS) گردد.

5-مصرف طولانی مدت این ماده سبب وابستگی به آن می‌شود یا تعادل الکترولیتی را مختل می‌سازد . کودکان زیر 12 سال نبایستی از این گیاه مصرف کنند.

6-تداخلهای احتمالی: مصرف طولانی و مزمن شیره آلوئه می‌تواند سبب کمبود پتاسیم گردد.

پرورش آلوئه ورا در منزل برای مصارف عمومی‌می‌توان گیاه آلوئه ورا را در منزل پرورش داد. کشت آن بسیار راحت است و فقط نیاز به زهکشی خوب، دمای معتدل و آب مناسب دارد. انواع آن در خاک شنی، که آب را خوب جذب می‌کند و در نور کم کشت می‌شود.

البته اگر که دمای محیط بیرون حدود Cº 4/ 4 یا Fº 40 باشد می‌توان آنرا به داخل منزل منتقل کرد. این گیاه می‌تواند در تمام مدت در مقابل نورخورشید هم قرار گیرد ولیکن بایستی تعداد دفات آبیاری آن را افزایش داد، البته زمانی می‌بایست به آن آب داد که خاک آن رو به خشک شدن رود. در واقع این گیاه نیاز به آب کمی‌دارد به همین دلیل در مناطق گرمسیر نظیر مناطق جنوبی ایران به وفو ر یافت می‌شود.

قسمت دوم: آیا ترکیبات و فواید آلوئه ورا را می‌شناسید؟

چگونه از گیاهان آپارتمانی مراقبت نماییم

دکتر مهرداد حلوایی — Mon, 24 Oct 2011 19:49:13 GMT

گیاهان آپارتمانی هم مانند چیزهای دیگر کثیف می‌شوند. هنگام نظافت منزل، آن‌ها را هم تمیز کنید تا عمر بیش‌تری داشته باشند.

بسیاری از افراد علاقه زیادی به نگه‌داری از گیاهان آپارتمانی دار

ند. چون ضمن لذت‌بردن از جلوه خاصی که به خانه می‌دهند، به وسیله آن‌ها از هوای تازه هم بهره‌مند شوند.

اما این گلدان‌ها وقتی جلوه پیدا می‌کنند که تمیز بوده، عاری از گرد وغبار باشند.
برای این منظور:

1- ابتدا به گیاه خوب نگاه کنید.

اگر خشک شده، خیلی کثیف بوده یا گردوغبار بیش از حد روی آن را گرفته باشد، ارزش تمیز کردن را ندارد. بهتر است آن را دور بیندازید.

2- در غیر این صورت ابتدا از گردگیر یا پارچه نم‌دار برای تمیز کردن برگ‌ها استفاده کنید.

3- ¼ پیمانه آب گرم را با کمی شیر بدون چربی مخلوط کنید.

هر کدام از برگ‌ها را جداگانه، با اسفنج و مخلوط حاصل تمیز کنید. از آن‌جا که حشرات در زیر برگ‌ها پنهان می‌شوند، تمیز کردن زیر برگ‌ها را فراموش نکنید.

4- برای نتیجه بهتر از مواد پاک‌کننده آماده مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید.

5- برای جلوگیری از شکستن و آسیب‌دیدگی ‌گیاه یک دست خود را زیر برگ قرار دهید و با دست دیگر آن را تمیز کنید.

6- برای براق شدن برگ‌ها هرگز از پارافین یا مواد براق‌کننده که منافذ برگ را می‌پوشانند، استفاده نکنید

نگاهی به طب نوین گیاهی در سلامتی انسان

دکتر مهرداد حلوایی — Sun, 18 Sep 2011 16:52:41 GMT

امروزه طب گیاهی سنتی در دنیای جدید جایگاهی ویژه ای برای خودشان بوجود آورده اند.

با توجه به تاثیرات داروهای شیمیایی بر نسوج بدن و تاثیرات آن بر سیستم هورمونیک داروهای گیاهی به جایگاه اولیه و اصلی خودشان باز گشته اند.

حال با نگاهی به طب گیاهی بیشتر با آن آشنا خواهیم شد.

طب گیاهی قدیمی ترین شکل درمان است که از سوی بشر شناخته شده و از دیرباز مورد استفاده قرار می گرفته است.

استفاده از این روش درمانی در تمامی تمدن ها سابقه دارد و یک جز مهم در پیشرفت علم پزشکی رایج به شمار می رود. گرایش مجدد مردم به داروهای گیاهی و تولید روزافزون این فرآورده ها از سوی شرکتهای معتبر داروسازی جهان بهانه ای است برای توجه بیشتر به درمان های گیاهی.استفاده از گیاهان به عنوان دارو برای پیشگیری و درمان بیماری ها از روزگاران کهن مورد توجه متخصصان طب سنتی قرار داشته و تا ابتدای قرن شانزدهم معتبرترین روش برای درمان بیماری ها به شمار می رفته است.ابوعلی سینا از نخستین دانشمندانی است که در کتاب قانون به شرح و بررسی علمی خواص درمانی گیاهان پرداخته است.قانون ابن سینا همراه با کتاب الحاوی که از سوی رازی به رشته تحریر درآمد، منابع ارزشمند طب گیاهی بوده و قرنها به عنوان کتاب مرجع مورد استفاده دانشمندان غربی بوده اند. قرن شانزدهم با آغاز نگرش های نوین در علم پزشکی همراه بود.

در نتیجه ظهور این دیدگاه های جدید درمان ، کم کم روشهای درمان بیماری ها با گیاهان کنار گذارده شد و استفاده از داروهای شیمیایی جانشین گیاه درمانی شد؛ اما داروهای تازه هم مشکلات خاص خود را داشت.عوارض جانبی بسیار زیاد داروهای شیمیایی و گرانی آنها موجب گرایش مجدد مردم به طب گیاهی شد. در قرن اخیر پیشرفت عمده ای در بهره گیری از گیاهان دارویی حاصل شده است و آزمایشگاه های مجهز در سراسر جهان برای بررسی اثرات این داروها به کار و فعالیت مشغولند.

طب سنتی در عصر تجدد

شاید برای بسیاری از مردم قابل تصور نباشد که وجود انواع داروهای شیمیایی در بسته بندی های رنگارنگ حاصل تحقیق بر روی اجزای موثر گیاهان دارویی است. بد نیست بدانید حدود ۲۵ درصد از داروهای تجویز شده از سوی پزشکان در ایالات متحده حداقل شامل یک جزو مشتق از گیاهان هستند.بعضی از این داروها از عصاره گیاهان تهیه شده و گروهی دیگر از ترکیبات شیمیایی با منشائ گیاهی ساخته می شوند. آمار استفاده از داروهای گیاهی در سالهای اخیر قابل توجه است.

سازمان بهداشت جهانی تخمین می زند که در حال حاضر ۸۰درصد جمعیت جهان یعنی حدود ۴ میلیارد نفر از طب گیاهی در درمان بیماری ها استفاده می کنند.WHO خاطرنشان می سازد که از حدود ۱۱۹داروی گیاهی حدود ۷۴مورد آن دقیقا همانند کاربرد آنها در طب سنتی مورد استفاده پزشکان قرار می گیرد.همین موضوع موجب شده است که هم اکنون تحقیقات گسترده ای از سوی شرکتهای داروسازی روی خواص درمانی گیاهان مناطق مختلف جهان انجام گیرد.هم اکنون مواد مشتق از گیاهان نقش عمده ای در صنعت داروسازی دارند. چنین داروهایی برای درمان بیماری قلبی ، فشار خون بالا، انواع دردهای مزمن ، آسم و دیگر بیماری ها به کار می رود.به عنوان مثال افدرا گیاهی است که در طب سنتی چینی بیش از ۲هزار سال برای درمان بیماری های تنفسی مورد استفاده بوده است. وافدرئین که جزو فعال این داروی گیاهی است. سابقا در تهیه داروهایی برای تسکین آسم به کار می رفت. مثال دیگر گیاه (Foxglove گل انگشتانه) است.خواص درمانی آن از سال ۱۷۷۵شناخته شده و در طب گیاهی استفاده فراوانی دارد. در طب رایج پودر برگ این گیاه به عنوان داروی قلبی برای میلیون ها بیمار تجویز می شود.

داروخانه طبیعت

تنوع گیاهان دارویی در طبیعت به حدی است که دسته بندی علمی آنها را به کاری مهم و در عین حال دشوار بدل می کند. یکی از روشهای طبقه بندی گیاهان دارویی براساس خواص آنهاست که به طور اختصار به آن اشاره می کنیم.

۱-گیاهان مقوی:

این گیاهان در شرایط خاصی برای تقویت بیمار تجویز می شود که عمدتا می توان به دوران نقاهت پس از بیماری حاد اشاره کرد.

برخی از این گیاهان حاوی انواع ویتامین ها، مواد معدنی و ترکیبات قندی هستند که در تامین انرژی مورد نیاز بدن متعاقب بیماری و برقراری تعادل در عملکرد اندامها نقش عمده ای دارند.

۲-گیاهان مدر:

مقدار آب موجود در بافتها تحت تاثیر عوامل گوناگون دچار تغییر می شود. مثال واضح در این زمینه اختلال عملکرد قلب ، ریه و کلیه ها است. علاوه بر این مواردی مثل عادت ماهیانه در خانم ها، تجمع مایعات و ادم را به همراه دارد.

یکی از موثرترین راههای تعدیل آب موجود در فضای بین سلولی و بافتهای مختلف بدن استفاده از گیاهان مدر است که موجب تسکین عوارض ناشی از این بیماری ها می شود.

۳-گیاهان مسهل و ملین:

این گروه از گیاهان برای رفع یبوست و تسهیل دفع سموم به کار گرفته می شوند. گیاهان مسهل از طریق مختلف موجب برطرف شدن یبوست می شوند.برخی از این گیاهان نظیر ریشه ریوند از طرق افزایش ترشح صفرا و تحریک حرکات دودی روده این کار را انجام می دهند و بعضی دیگر مثل ریشه شیرین بیان و روغن زیتون با تحریک جدار روده موجب برطرف شدن یبوست می شوند. درباره سایر گروههای گیاهان دارویی باید به آرام بخش ها، گیاهان عرق آور جهت سرماخوردگی و تبها و گیاهان مهوع و قی آور برای تخلیه سریع محتویات معده اشاره کرد که همگی با مشورت و تحت نظر پزشک تجویز و استفاده می شوند.

داروی طبیعی هم گاهی مضر است

نکته مهمی که باید بر آن تاکید شود تصوری است که به اشتباه بین گروهی از مردم رایج است. بسیاری از بیماران ، طبیعی بودن دارو را دلیلی برای بی ضرر بودن آن می دانند. مطابق این تفکر تمامی داروهای گیاهی و فرآورده های حاصل از گیاهان دارویی بی ضرر و فاقد عوارض جانبی هستند.متخصصان داروسازی یادآوری می کنند که مصرف داروهای گیاهی همراه با سایر داروهای مورد استفاده بیمار می تواند عکس العمل و عوارض جانبی خطرناکی را به همراه داشته باشد.

بنابراین توصیه می شود همواره و قبل از استفاده از داروهای گیاهی با پزشک خود در این باره مشورت کنید. بعضی از داروهای گیاهی موجب تداخل در قدرت جذب موادغذایی موردنیاز بدن می شوند، در حالی که انواع دیگری از داروهای مذکور موجب افزایش یا کاهش تاثیر یک داروی خاص می شوند.در این زمینه می توان به داروی تئوفیلین اشاره کرد که برای درمان آسم استفاده می شود. این دارو حاوی گزانتین است که در چای ، قهوه و شکلات نیز یافت می شود. مصرف این موادغذایی به مقدار زیاد همراه با تئوفیلین ممکن است موجب ایجاد مسمومیت دارویی شود.بعضی از ویتامین ها و موادمعدنی هم اثر داروها را تحت تاثیر قرار می دهند؛ مثلا مقدار زیاد کلم بروکلی ، اسفناج و دیگر سبزیجات حاوی ویتامین K، کاهش اثر داروهای ضدانعقادی مثل هپارین و وارفارین را به دنبال دارد. این نکات هنگام مصرف داروها باید بدقت موردتوجه قرار گیرد.در این خصوص سالمندان و بیماران مبتلا به بیماری های مزمن که معمولا دو یا چند دارو را به طور دایم استفاده می کنند و مبتلایان به دیابت ، فشارخون بالا، افسردگی و بیماران قلبی از جمله بیمارانی هستند که باید درباره استفاده از داروهای گیاهی حتما با پزشک خود مشورت کنند.باز هم تاکید می کنیم که طبیعی بودن به معنای بی ضرر بودن نیست و مقدار داروهای گیاهی یا جوشانده ها و ترکیباتی که از گیاهان دارویی تهیه می شود، حتما باید به طور دقیق و تحت نظر پزشک تعیین و مصرف شود.

در این بخش به معرفی برخی از گیاهان دارویی و عرقیجات و خواص آنها می پردازیم :

کهلیک اوتو عاراغی : عرق آویشن یا کاکوتی ، برای رماتیسم و درد اندامها تجویز میشود .

▪ یارپیز گولو عاراغی : عرق گل پونه ، برای هر نوع دل درد به کار میرود .

▪ بوی مادران عاراغی : عرق بومادران برای اسهال مفید است .

▪ سی بیر قویروغو ( هووه جووه ) : ماهور ، از آین گیاه مرحم برای زخمها درست می کنند .

▪ شیرین بیان ، برای زخم معده مفید است .

▪ چله داعی : نوعی علف است که برای درمان شکستگی ها به کار می رود .

▪ نار قابیغی : پوست انار ، دمل دندان را باز می کند .

▪ بابانه ک : گل بابونه ، برای رفع درد دل بچه ها مفید است .

▪ جین جیلین : نوعی دانه وحشی است که برای درمان فتق به کار می رود .

▪ امن کومه جی : پنیره ک ، این گل را با بنفشه و گل کدو و گل ختمی مخلوط کرده و آن را چهل گل می گویند که مصرف عمده اش در دل درد بچه هاست

▪ ته زه ته ره ( ته ره توره ) : شاهی یا ترتیزک ، برای اگزما و زخمهای علاج ناپذیر و سودا مصرف میشود .

▪ لاغ لاغا : به زه ره ک را در هاون میکوبند با مقداری شیر می جوشانند و روی دمل می گذارند . این مرحم را لاغ لاغا می گویند .

▪ خانیم ساللاندی : تاج خروس برای شاش بند موثر است .

▪ ایت ایشیگی : باد باد ، ریشه اش برای زخم معده و تخمش برای تقویت قوه باه مصرف می شود .

▪ جاجیخ : زینان ، برای تقویت کبد با عسل می خورند .

▪ قوش اوزومو : تاجریزی ، برای دندان درد مصرف می شود .

▪ قالقان توخومو : گل پر ، برای دل درد مصرف می شود .

▪ میر تیکانی : آدو ، برای درمان سوزاک به کار می رود .

▪ قوش ابه یی : نوعی علف است که برای دفع کرمک و سایر انگلها به کار می رود .

▪ بویور تیکانی : نوعی علف است که میوه اش را برای تقویت می خورند .

▪ گیلد گیلدی : نوعی علف وحشی است که دانه هایش را درون آش بیماران می ریزند .

▪ بویاخ : رناس ، ریشه اش را در شکستگی مصزف می کنند .

▪ جه نه وار پیسداغی یا قولاغا پیسدان : دنبلان ، دانه هایی هستند شبیه لیموی خشک که وقتی فشار دهند گردی نرم شبیه دود بیرون می دهد که با استشمام آن خون دماغ بند می آید .

▪ چیت لیخ : کاسنی ، تخم و گل آن برای دل درد مفید است .

▪ ای دیلقاج : ریشه گیاه وحشی است که برای شفای زخمهای داخل دهان مفید است .

▪ قه ره قات : گیاهی است که برای فشار خون مفید است .

▪ قه ره چؤره ک اوتو : سیاه دانه ، در خونریزی های زنانه مفید است .

▪ اولیک توخومو : تخم گیاه وحشی است در بیشتر ناراحتی ها از روی حدس مصرف می کنند .

▪ نوروز گولو : عطرش مفید است و مانع زکام می شود .

▪ دانا اشاغی : گیلو ، بیشتر جنبه غذائی دارد و در کته می ریزند .

▪ قه ره حیله : حلیله سیاه ، برای رفع دل درد و یبوست نافع است .

▪ توکلی جه : برای خیالات و جنون مفید است .

▪ کره وه له : گیاهی است که با شیر زنان مخلوط کرده به بچه می دهند تا دل دردش درمان یابد .

▪ یوغشان : علف وحشی کوهستانی است که در رفع انگل فوق العاده مفید است .

عرق آویشن مسکن: ضد سرماخوردگی، مقوی معده، معالج بیماریهای قارچی پوست، ضد ورم بینی و گلو.

عرق بید: درمان تب های شدید و دردهای تناسلی، زردی پوست (یرقان)، تصفیه خون.

عرق بهارنارنج: تقویت کننده مغز و اعصاب، نشاط آور، تقویت قلب.

عرق بومادران: ضد ورم روده ومعده، ضد روماتیسم ونقرس، رفع اختلالات قاعدگی و درد دوران قاعدگی.

عرق بیدمشک: تقویت کننده قلب، رفع ناراحتیهای اعصاب، ضد تپش قلب.

عرق پونه: ضد سیاه سرفه و گریپ، خلط آور، بادشکن، قابض، بازکننده عروق، ضد عفونی کننده.

چهارعرق سرد: تب بر، خنک، تقویت کننده معده.

چهارعرق گرم: تقویت کننده معده، مفید برای هضم غذا، رفع ناراحتی های روده.

عرق چهل گیاه: تقویت کننده معده، کمک به هضم غذا، بادشکن، ضد سردی، ضد تهوع و استفراغ.

عرق خارخاسک: رفع سنگ کلیه ومثانه، کیسه صفرا، تصفیه خون.

عرق خارشتر: ضد عفونت مجاری ادراری، سنگ شکن، ضد سیاه سرفه.

عرق رازیانه: معطر کننده، محرک، بادشکن، درمان بواسیر ونقرس، ازدیاد شیر مادران.

عرق زیره: ضد چاقی، تصفیه کننده خون، ضد هیستری وتشنج، افزایش شیر مادران، بادشکن، هضم کننده غذا، کاهنده چربی خون.

عرق سنبل الطیب: خواب آور، مسکن، تقویت قلب، اشتها آور.

عرق شاتره: ضد خارشهای پوستی، صفرا بر، تقویت کبد، نشاط آور، ضد نفخ، اشتها آور.

عرق شنبلیله: ضد قند، تقویت قوای جنسی، نیرو بخش.

عرق شیرین بیان: درمان قاطع زخم معده واثنی عشر، ضد سرفه، صفرا بر.

عرق شوید: ضد چربی خون، جهت پایین آوردن کلسترول، ازدیاد شیر مادران، درمان لاغری.

عرق کاسنی: مفید برای کبد، ضد جوش، ضد خارش، تصفیه کننده خون، کاهنده چربی.

عرق کیالک: تصفیه کننده خون، جلوگیری ازتنگ شدن رگها.

عرق گزنه: اثر قاطع در رفع بیماریهای پوستی وجلدی، ضد چربی و قندخون، ضد خون ریزی، بازکننده عروق.

عرق گلبهار: مفید برای لطافت پوست دست وصورت، مقوی معده.

عرق مریم: گلی ضد دیابت، ضد رماتیسم واسهال، ضد سینوزیت، ضد انگل، ضد نفخ.

عرق نعنا: ضد دل درد، دلپیچه، ضد نفخ، بادشکن، تقویت کننده معده کودکان.

عرق یونجه: چاق کننده، نیروبخش، معالج رعشه و ناراحتی های عصبی، تصفیه خون، کاهش قند خون.

جین سینگ شاه گیاهان

دکتر مهرداد حلوایی — Fri, 16 Sep 2011 18:43:13 GMT

در دنیای گیاهان طبی جین سینگ را شاه گیاهان نامیده اند و چه به حق هم این نان برازنده این گیاه است.

در چین کمتر طبیبی وجود دارد که در نسخه خود تین داروی شفابخش را تجویز نکند

حال نگاهی به این گیاه بطور تخصصی خواهیم داشت

این گیاه در زمره گیاهان بومی مناطق شرقی آسیا و شمال آمریکا به شمار می آید و ریشه آن به عنوان دارویی اساطیری، بیش از هزاران سال است که در میان مردم کشورهای چین، کره، تایلند، ویتنام، منچوری و نیز در بین سرخپوستان امریکایی مورد مصرف قرار می گیرد.

جین سینگ گیاهی نیرو بخش بوده و در حفظ سلامتی و هماهنگی فعالیت های اساسی و حیاتی بدن نقش به سزایی دارد.

این گیاه    قرن هاست که به منظور بهبود عملکرد حافظه، کاهش استرس، درمان ناتوانی، سستی و سایر علائم ناشی از فرسودگی و افزایش سن و همچنین برای افزایش طول عمر افراد مورد استفاده قرار می گیرد.

این گیاه در دوران گذشته از چنان ارزش والایی در شرق برخوردار بود که به عنوان مثال در چین تنها امپراطوران حق جمع آوری و نگهداری ریشه های آن را داشتند و در دوران های بعد نیز به عنوان جزیی جدایی ناپذیر از وعده غذایی پادشاهان و امپراطوران به منظور افزایش قوای جسمانی، ذهنی، و به عنوان اکسیر جوانی و شادابی جایگاه خود را همچنان حفظ نمود.

جینسینگ را به عنوان یک عامل پیشگیری کننده و نیز ” اعاده کننده و کارا“ به منظور افزایش ظرفیت جسمانی و ذهنی و روانی  تأئید کرده و نقش به سزای آن را به منظور کمک در بهبود عوارضی چون ضعف، ناتوانی، از دست دادن تمرکز در طول دوره نقاهت مورد توجه قرار داده است. WHO) 1999)

از سایر خواص جینسینگ می توان به موارد زیر اشاره کرد.
1- گشایش ذهن

2- افزایش قدرت جسمانی ( نیرومند تر ساختن بدن)

3- بهبود فعالیت حافظه

4- افزایش شادابی و نشاط (‌ به عنوان محرک)

5- افزایش قدرت تحمل و پایداری

6- از بین بردن استرس ها

7- مقابله با پیری و فرسودگی ( عوارض ناشی از افزایش سن)

8- بالا بردن قدرت دفاعی بدن در برابر بیماری ها ( امراض)

9- تقویت سیستم ایمنی بدن

10- تنظیم سوخت و ساز و متابولیسم بدن

11- جلوگیری از سردرد

12- درمان بیخوابی و بد خوابی

13- کاهش اثرات منفی ناشی از یائسگی (  تأثیرات تعدیل کننده بر عوارض ناشی از یائسگی در خانم ها)

14- بر طرف ساختن یا بهبود مشکلات جنسی در هر دو جنس

15- رفع خستگی، ضعف و بی حالی

16- افزایش قدرت و توان سیستم قلبی و عروقی

17- تنظیم فشار خون ( کاهش دهنده فشار خون در صورت بالا بودن آن و افزایش دهنده فشار خون در صورت پایین بودن آن)

18- تنظیم سطح قند خون بدن ( مشابه بالا)

لازم به ذکر است که خواص بر شمرده شده قطعاً در ریشه این گیاه وجود دارد و دلیل آن به وجود ترکیباتی خاص که از مهمترین آن ها می توان به دسته ای از ترکیبات به نام ginsenoside می توان اشاره کرد که بعداً مفصلاً به توضیح آن خواهیم پرداخت. باز می گردد هر چه ریشه این گیاه مسن تر شود تجمعginsnoside  ها نیز افزایش می یابد و بدین ترتیب با افزایش تدریجی سن گیاه خواص درمانی و دارویی ریشه آن نیز افزایش می یابد. ریشه جینسینگ می تواند بیشتر از صد ها سال زندگی کند. ولی بتدریج تغییراتی در ساختار آن حاصل می گردد.

این گیاه در حدود سال چهارم از زندگی خود شروع به گل دادن می کند و پس از سپری کردن حدواً 4 تا 6 سال از عمر خود، ریشه اش، به بلوغ می رسد جالب  این که اهمیت این گیاهان در چین تا به حدی است که صادرات بذر این گیاه ممنوع است و از گیاهان تحت حفاظت در این سرزمین به شمار می آیند. همچنین در کشور روسیه کندن گونه هایی وحشی این گیاهان غیر قانونی ست و در صورت تخلف شرایط خاص خود را دارا می باشد.

ریشه این گیاهان از چنان جایگاهی در میان بومیان چینی و درطب سنتی آن دوران بر خوردار بوده اند که اطبای کهن، از آن به عنوان جزیی لاینفک در همه نسخه های تجویزی خود استفاده می کردند و آن را در درمان هر نوع بیماری مفید می دانستند،این چنین بود که ریشه های آماده شده این گیاه ( پس از طی مراحل تکمیلی) توسط خود بیمار به منظور بازیابی سلامت گذشته و از دست رفته و یا توسط افراد سالم برای دستیابی و بهره مندی از خواص بی نظیر و شگفت آور این گیاه جویده می شدند.

شواهد بدست آمده حاکی از آن است که این گیاهان برای از میان بردن آثار ناشی از خستگی و ضعفِ قوای ذهنی و جسمی موارد استفاده فراوانی دارند و نیز برای درمان بیمارانی که از دردهایی در ناحیه سینه شکایت داشتند ( بیماری های ریوی) نیز پیشنهاد می شوند همچنین  این گیاه قادر به از بین بردن تومورها و افزایش طول مدت زندگی افراد می گردد. مطلب قابل ذکر اینکه با وجود تمام آن چه در مورد خواص درمانی این گیاه گفته شد، این دارو عمدتاً نقش حفاظتی و پیشگیری کننده داشته و کمتر به عنوان علاج قطعی و سریع  ( فوری) در درمان بیماری ها به کار گرفته می شود و در صورت استفاده مرتب ونسبتاً طولانی مدت قادر به افزایش قوای جسمانی و ذهنی، شادابی و طول عمر می گردد.

جینسینگ در دسته گیاهان همه ساله و دائمی قرار می گیرد. بسیار کند رشد بوده و به سال ها وقت برای بلوغ خود نیازمند است. ریشه ای بزرگ و گوشتی داشته و طول آن بهcm 7-5 می رسد. ضخامت ریشه در حدود  cm5/2-1 می باشد و بخش اصلی آن حالتی دوکی شکل و معمولاً 2 شاخه در انتها را به خود می گیرد. معمولاً ریشه چه های کوچکی نیز از اطراف آن به سمت خارج رشد       می کنند. ریشه این گیاهان در بین دوران 3 تا10 سالگی گیاه قابل برداشت است و در صورت گذشت سالیان بسیار دراز به تدریج فرسوده شده و تغییر شکل می دهد و  می تواند منفذدار و چوبی شود.

محدوده رنگی در بین ریشه این گیاه از زرد بسیار کم رنگ مایل به سفید تا خرمایی و قهوه ای در انواع آمریکایی آن است. این گیاه به نوبه خود بسیار زیبا و جذاب بوده دارای ساقه ای بر افراشته با ارتفاعی که می تواند به یک فوت نیز برسد و برگ های سبز رنگ با کناره های مضرس، میوه ای مشابه به تمشک یا شاتوت با تجمع خوشه ای مشابه، به رنگ قرمز روشن در لابلای برگ های نسبتاً پهن و زیبای آن خود نمایی می کند که همه این ها ظاهری بسیار دوست داشتنی به این گیاه سودمند بخشیده اند. البته تا کنون استفاده عمده تنها از ریشه این گیاه صورت گرفته است و سایر بخش های آن مصارف دارویی ندارند.

اگر چه جینسینگ بیش از 4000 سال است که مورد استفاده قرار می گیرد و نام آن به عنوان ارزنده ترین و محبوب ترین گیاه در میان نوشته های بدست آمده از 2000 سال پیش در چین قابل رویت می باشد، اولین بار توسط یک گیاه شناس به نام Collinson در سال 1740به جامعه علمی انگلیس شناسانده شد.

گذشته از آن استفاده جینسینگ به صورت مدرن تر از قرن 19 همزمان با ارائه مقاله ای از جانب یک کشیش آغاز شد. او که به عنوان مبلغی مذهبی پا به سرزمین چین نهاده بود پس از آشنایی با فواید این گیاه اعجاب آور مقاله ای در مورد خواص درمانی آن با عنوان ” شرحی در باره گیاهی تاتاری با عنوان جینسینگ “ منتشر ساخت که نقش بسزایی را در شناساندن این گیاه به مردمان دیگر کشورها ایفا کرد.

نام جینسینگ به طیف وسیع و نسبتا ًمتمایزی از گونه هایی با ظاهری متفاوت و خواص درمانی نسبتاً گوناگون که چگونگی پرورش واقلیم زیست آن ها نیز تا حدی با یکدیگر فرق می کند، اطلاق می شود ولی به طور کلی همه این گیاهان در خانواده ای با نام Araliaceae) ) جا می گیرند. حال در اینجا برای آن که در یابیم کدامیک از این گیاهان را می توان به عنوان جینسینگ حقیقی بر شمرد به ذکر پاره ای از خواص تعدادی از معروفترین انواع این گیاهان می پردازیم. - جینسینگ آسیایی (panax ginsing): که معمولاً با نام جینسینگ چینی یا کره ای معروف است. این جینسینگ به عنوان نمونه حقیقی جینسینگ با دارا بودن بیشترین خواص دارویی معرفی شده است. جالب است  بدانیم که نام این جنس به معنای علاج کننده عام یا شفای همه بیماری می باشد. خود این نام به تنهایی در بر گیرنده بسیاری از توضیحات در مورد خواص فراوان و شگفت آور این گیاه است. در واقع هیچ گیاهی را نمی توان یافت که تا بدین  حد به نامش نزدیک شده باشد. این نوع از جینسینگ مرغوبترین و بهترین نوع جینسینگ محسوب شده و کشت آن به صورت سنتی در کره صورت می گیرد. این گیاه به علت خواص و توان درمانی بالایی که دارد بسیار مورد توجه است و علاوه بر کره در کشورهای دیگری از جمله چین، ژاپن، و بسیاری دیگر از کشورهای آسیایی قابل پرورش و کشت می باشد.

مطلب دیگر اینکه ریشه این گیاه با نام جین – چن (jin-chen) در میان بومیان چینی معروف است که این واژه به معنای آدم نما ( شبیه آدم) بوده و وجه تسمیه آن به علت شباهت خاص شکل ظاهری ریشه این گیاهان با هیأت یک انسان است.
- جینسینگ آمریکایی (panax quinquefolius) : این گیاه نسبت به مشابه چینی خود کوچکتر است و در بخش های شمالی آمریکا رشد می کند. جینسینگ آمریکایی توسط سرخپوستان ( مردمان بومی آن مناطق) به منظور درمان بسیاری از بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه دارای لعاب ( شیره ای ) مشابه شیره گیاه شیرین بیان می باشد که علاوه بر مواد شیرین موجود در آن برخی مواقع با مقادیری مواد تلخ و نیز انواعی از ترکیبات معطر همراه می باشد.  این شیره می تواند بوی ملایمی داشته باشد یا اصلاً بویی نداشته یاشد. موضوع قابل ذکر دیگر در مورد این گیاه آن است که این گیاه با استقبال بسیار خوبی در آسیا مواجه شده به طوریکه امروزه بیش از 85% جینسینگ کشت داده شده در آمریکا به بازارهای آسیایی صادر می گردند. جالب است بدانیدکه هر بوته از این ریشه ها در سال 1748 به ازای ا دلار در آمریکا و 5 دلار در چین بفروش می رسیده ، که این خود بیان کننده ارزش بسیار زیادی است که بازرگانان چینی برای این گیاه قایل می شدند. اخیراًً کشت این گیاه به صورت انبوه در کانادا نیز رواج یافته است. -  جینسینگ ژاپنی ( panax japonicus) : این نوع جینسینگ از نظر محتویات فعال مشابه جینسینگ چینی بوده و لی با میزانی بسیار کمتر. - جینسینگ  سیبری  (Eleutherococcus senticosus) *: این نوع جینسینگ را نمی توان در رده جینسینگ حقیقی به حساب آورد. این نوع از جینسینگ به عنوان جینسینگ ارزان قیمت و با کیفیت دارویی پایین به فروش می رسد. - سَنچی جینسینگ(1)(panax notoginseng)   یا (panax pseudo ginseng) : این نوع جینسینگ، کاذب نیز خوانده        می شود و کاملاً با (panax ginseng) که همان جینسینگ چینی است از نظر قدرت عمل فواید دارویی و درمانی و از نظر موارد استفاده متفاوت است. از جمله موارد درمانی که از این گیاه استفاده می شود، می توان به موقف کردن خونریزی و تسکین درد اشاره کرد.
- جینسینگ هیمالیایی (panax pseudoginseng subspecies himalaicus) : خواص درمانی و دارویی این نوع جینسینگ در مقایسه با (panax ginseng) بسیار کمتر بوده و هیمالیایی ها از آن در درمان کم اشتهایی و موارد سؤهاضمه بهره می گیرند. - دارف جینسینگ(2) (panax trifolius) : از انواع نادر جینسینگ آمریکایی به شمار می آید و سرخپوستان آمریکایی معمولاً از آن در درمان سردرد، سرفه، سوء هاضمه و ... بهره می گیرند.

بررسی های شیمیایی و داروشناسی بر روی این گیاه نشان داده است که جزء اصلی و ماده شیمیایی فعال در Panax ginseng  ، ماده ای با عنوان جینسینو ساید است.

ریشه این گیاهان حاوی 2 تا 3 درصد از این مواد می باشد و تا کنون حدود 30 نوع مختلف آن از ریشه این گیاهان تخلیص شده و مورد بررسی قرار گرفته است. قابل ذکر آن که فعالیت دارویی هریک از این جینسینوسایدها می تواند به تنهایی در تفبل با جینسینوساید دیگر قرار بگیرد.( به صورت مخالف هم عمل کنند)

برای مثال، دو جینسینوساید  Rb1 و Rg1 را می توان مورد بررسی قرار داد: یکی از آن ها به عنوان عامل بازدارنده و دیگری در نقش عاملی فعال ساز بر سیستم عصبی تاثیرگذار می باشند. چنین تاثیرات متمایز و متقابلی می تواند موجب فراهم آوردن خواص خارق العاده و گوناگون دارویی و درمانی در گیاه جینسینگ باشد؛ خواصی که در تنظیم و ایجاد هماهنگی در ارگان های مختلف بدن می توانند نقش موثری داشته باشند.

” پنسین “ نیز ترکیب دیگری است که در جینسینگ یافت شده و موجب کاهش قند خون می شود و ترکیبی مشابه انسولین دارد.

سالیسیلات اسید و انیلیک اسید موجود در جینسینگ عامل خواص آنتی اکسیدان در این گیاه بوده و می توان از آن برای مقابله با فرسودگی سود جست.

علاوه بر آن چه ذکر شد، جینسینگ دارای ترکیباتی مشابه هورمون ها و پایین آورنده های کلسترول خون است. ریشه این گیاه می تواند موجب اتساع عروق گشته و خواصی چون ضد افسردگی و ضد اضطراب را به دنبال داشته باشد.

عصاره جینسینگ و جینسینوساید های موجود در آن موجب افزایش قدرت حافظه و یادگیری شده و نیروی جسمانی را بالا می برد. مصرف این گیاه، باعث مقاومت در برابر بیماری ها و عفونت ها شده و افزایش متابولیسم و کاهش تری گلیسریدها را در صورت بالا بودن HDL خون به دنبال دارد.

ترکیبات استروییدی موجود در جینسینگ همچون (Panaxtriol) شباهت زیادی با استرویید های آنابولیک طبیعی بدن داشته و از این رو مصرف این گیاه را برای قهرمانان و ورزشکاران ( بدنسازی) ایده آل می سازد. بهتر است مصرف این گیاه در طول دوران بارداری متوقف شود.

اخیرا کشف شده است که ژرمانیوم موجود در ریشه جینسینگ دارای اثرات قوی دی هیدروژنی است و از این روبرای فعالیت های اصلی بدن و ارگان های آن مثل کبد، مفید می باشد.
میزان مورد استفاده : 1 الی 5 گرم از ریشه جینسینگ به صورت روزانه برای بیش از  ماه توصیه می شود.

تا کنون عوارض جانبی شناخته شده ای برای مصرف این چنینی این گیاه گزارش نشده است.
طریقه مصرف جینسینگ :

ریشه خشک شده این گیاه سال هاست که مورد استفاده خوراکی افراد قرار می گیرد. این ریشه خشک شده

می تواند به تنهایی به صورت دم کرده ( جوشانده و چای ) یا به عنوان بخشی از یک نوشیدنی دم شده گیاهی همراه با سایر گیاهان و یا حتی به صورت افزودنی به سوپ یا به شکل قرص مورد مصرف قرار بگیرد. اما    رایج ترین شکل استفاده از آن، به صورت دم کرده و چای یا به صورت عصاره ( شیره ) می باشد.

هم چنین ریشه خشک شده این گیاه می تواند به تنهایی یا همراه با سایر مواد غذایی چون عسل، مورد استفاده

قرار گیرد. پودر ریشه این گیاه را می توان به سایر غذاها اضافه کرده یا به صورت کپسول هایی درآورد و در طول روز از آن ها استفاده کرد. تهیه چای جینسینگ:

برای تهیه چای جینسینگ، میزان مناسبی  آب را بجوشانید و ترجیحا این کار را در ظروف غیر فلزی همچون قوری های لعابی یا چینی انجام دهید. مقداری از ریشه خشک شده را به آن اضافه کنید ( در حدود 3-1 گرم ) سپس شعله را کم کرده و اجازه دهید تا به مدت 20 تا 30 دقیقه بجوشد. در صورت تمایل می توانید بیشتر از این مدت نیز آن را بجوشانید تا جایی که آب به نصف مقدار اولیه اش برسد.

حال صبر کنید تا چای کمی سرد شده و دمای آن به دمای اتاق برسد. ( این توصیه ای است که در طب سنتی چین به آن اشاره شده و پیشنهاد شده است که چای با حرارت ولرم و ملایم نوشیده شود) بهتر است که در روز، 1 یا 2 فنجان از این چای بنوشید. چای را می توان برای هفته ها در یخچال نگهداری کرد و برای استفاده مجدد، بر روی گاز یا ماکروویو به حرارت مطلوب رساند.

ریشه ها را می توان به صورت قطعه قطعه استفاده کرد. توجه شود که ریشه ها در هنگام تهیه چای و نیز تا پایان مرحله خنک شدن باید در داخل قوری باقی بمانند.

روش دم کردن ریشه کمک می کند تا ریشه نرم و قابل استفاده شود. علاوه بر این می توان با قرار دادن تعدادی از آن ها در ماکروویو نرم و قابل برش شان کرد. دقت کنید که ریشه ها هنگام گرم کردن، نسوزند. می توانید آن ها را به تنهایی یا همراه عسل میل کنید.

میزان 1 تا 2 گرم پودر جینسینگ خالص و مرغوب ( با کیفیت عالی ) در روز توصیه شده است. یا این که    قطعه ای از ریشه آن را به اندازه یک سکه، مورد استفاده قرار دهید.

سرخپوستان در هنگام طی مسافت های طولانی، این ریشه ها را برای رفع گرسنگی می جوند و به این ترتیب از خواص سرشار آن نیز بهره مند می شوند.

معمولا توصیه می شود که از خود ریشه جینسینگ یا شیره آن به جای خریداری کپسول یا چای های بسته بندی شده آن استفاده شود چرا که خریداری ریشه تضمین بر کیفیت چیزی است که در اختیار دارید در صورتی که بسیاری از کپسول های جینسینگی که اکنون در بازار یافت می شوند حاوی جینسینگ خالص نبوده و حتی ممکن است مقادیر بسیار نا چیزی جینسینگ داشته باشند. همچنین آن دسته از کپسول هایی هم که با اطمینان حاوی جینسینگ هستند معمولادر دسته ای جای می گیرند که در تهیه آن ها از ریشه چه ها و ریشه های جوان استفاده شده است و بنابراین خواص چندانی نخواهند داشت. همچنین عصاره جینسینگ نیز از موارد بسیار متداول کاربردی آن در چین می باشد که در تهیه آن از کل ریشه به جای جداسازی بخش ها ویا ترکیبات خاصی ازآن مورد استفاده قرار می گیرد ( در واقع همه ترکیبات کل ریشه در عصاره آن نیز یافت می شود).

این عصاره بصورت چکیده ای کامل در مقابل آن چیزی است که غربیان معمولاً از تقطیر و عرق گیری گیاهان دارویی به دست می آورند و  بسیار کاراتر می باشد، چرا که با عملیات تقطیر و به نحوی خالص سازی و حذف برخی ترکیبات که ممکن است ناشناخته بوده و در نحوه عمل سایر ترکیبات نقش داشته باشند تا حدی از خواص اصلی گیاه کاسته خواهد شد در صورتی که در این جا این شیره و عصاره حاوی همه ترکیبات موجود در ریشه اصلی بوده و بنابراین قادر است تا با بهترین توان، عمکردهای خود را به انجام برساند. تفاوت جینسینگ قرمز و سفید:

در هنگام برداشت جینسینگ به طور طبیعی سفید رنگ بوده و بر اساس اعمال روش های بعدی که در طی آن جینسینگ خشک می شود، رنگ بعدی آن حاصل می گردد.

در دوران باستان جینسینگ قرمز به جینسینگی اطلاق می شد که پس از عملیات خشک شدن در برابر نور آفتاب به دست می آمد. ولی در دوران مدرن جینسینگ قرمز معمولاً طی پروسه بخار دادن که تأثیر مشابه ای را بر روی رنگ آن می گذارد حاصل می شود. در هر دو صورت این تغییر رنگ در نتیجه کاراملیزه شدن قندهای موجود  در ریشه این گیاه اتفاق می افتد. به نظر می آید که تفاوت چندانی میان ریشه خشک شده در آفتاب یا بخار داده شده جینسینگ ( جینسینگ قرمز) با ریشه معمولی جوشانده شده آن ( جینسینگ سفید) در خواص، وجود نداشته باشد. چند نکته:

جینسینو ساید با نام علمی  Saponins  Tri pterpenoid و در برخی مواقع نیز با نام panaxoside در ریشه جینسینگ شناخته می شود.

- Saponin ها دارای خواص دیگری چون تب بر بودن، ضد تشنج بودن و تنظیم قند و کلسترول خون را نیز دارا می باشند.

- ریشه های جینسینگ فقط در فصل پاییز جمع آوری می شوند چرا که فقط دراین حالت است که می توانند حالت گوشتی و ظاهر مناسب و مطبوع خود را حتی پس از خشک شدن نیز حفظ کنند