تارنمای تخصصی علوم زیستی و زیست حیاتی Vital Health & Environment - دنیای آبزیان (پرورش - بیماری - م

چگونه سن ماهیان را میتوان تخمین زد؟

دکتر مهرداد حلوایی — Sat, 17 Dec 2011 17:02:11 GMT

به راستی تاکنون توانسته اید سن تقریبی ماهیان را برآورد کنید؟

چطور میتوانید تخمین بزنید که سن ماهی آکواریومی شما چقدر است؟

روشهای تعیین سن ماهیان

در ماهیان استخوانی بدون فلس که اتولیتهای مناسبی هم برای تعیین سن ندارند بایستی از ساختارهای دیگر بدن جهت تعیین سن استفاده کرد. ۱- فلس تکنیک های جمع آوری ، تمیز کردن، آماده سازی فلس ها: از آنجایی که فلسها نسبت به ساختارهای سخت دیگر در بدن ماهیان کثیرالانتشارترند بیشتر از سایر قسمتهای بدن برای تعیین سن استفاده می شوند از طرف دیگر فلسها راحت تر جمع آوری و قرائت می شوند. معمولاً برای تهیه فلس جهت تعیین سن از فلسهای ناحیه میانی و جانبی بدن استفاده می شود. اکثراً از ناحیه میانی بدن و زیر باله پشتی و بالای خط جانبی به جهت اینکه دارای فلسهای متقارن و بزرگ، با خطوط منظم و مشخص است استفاده می شود. برای مطالعه سن از روی فلسها باید فلسها از قسمتهای مختلف بدن جدا شود و نتایج بدست آمده از آنها باهم تطبیق داده شود تا بتوان مناسب ترین منطقه را برای برداشتن فلس تعیین کرد. از آنجایی که ممکن است اندازه و مورفولوژی فلسها با هم متفاوت باشد باید از چندین فلس برای این کار استفاده کرد زیرا برای مثال ممکن است یک خط سالیانه از یک فصل بطور مشکوک ظاهر شود ولی در فلس دیگر واضح باشد. بعلاوه چون امکان تجدید فلسهای از دست رفته وجود دارد، ممکن است فلسهای جدید که خطوط سالیانه متفاوتی دارند جایگزین شده باشند. پس از کنار زدن مکوس و مواد زائد روی فلسها با فشار در جهت دم ماهی به کمک انبر با حرکتی سریع و محکم فلسها جدا می شوند. فلسها را در پاکتهای کاغذی مخصوصی که حاوی اطلاعات بیومتریک ماهی است قرار می دهند. روی فلسها نباید موادی باقی مانده باشد. همچنین فلسها نبایستی به هم چسبیده باشند. اگر نیاز به تمیز کردن فلسها باشد می توان از آب گرم یا محلول پتاس سوز اور یا چند بار شستشو با الکل ۹۵ درصد و یا موادی که پس از شستشو با آب برطرف می شوند استفاده کرد. جهت آماده سازی فلسها روشهای مختلفی وجود دارد: ۱- تهیه کپی های مثبت یا منفی با استفاده از ورقهای نرم سلولوئیدی ۲- قرار دادن فلسها در سطحی بین شیشه و اسلاید و فشردن آنها توسط باندهای شیشه ای وخشک کردن آنها ۳- استفاده از ورقهای دوبل پلاستیکی برای ایجاد اثرات فلس برروی آنها بدون استفاده از گرما، فشار و مواد شیمیایی استفاده از اثرات فلس نسبت به روشهای فوق جهت تعیین سن مزایایی دارد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱- این علائم روشن هستند حتی اگر فلس اصلی چنین شرایطی نداشته باشد. ۲- اثرات فلس بزرگتر بوده و بوسیله نور عبوری دیده می شوند. ۳- امکان مطالعه چندین فلس بطور همزمان وجود دارد. معمولاً روی فلسها یک سری خطوطی دیده می شود که که از مرکز فلس بطرف لبه کشیده می شود که به آنها کانالهای شعاعی (Radius) گفته می شود که باعث انعطاف پذیری آنها بخصوص در فلسهای ضخیم می شود. اصولاً روی فلسها دوایر متحدالمرکزی وجوددارد که هرساله در نتیجه تغییر آهنگ رشد ایجاد می شوند. در فصول سرد سال به علت کاهش سرعت رشد این خطوط به هم فشرده تراست که باعث می شوند در مطالعه فلسها یکسری نواحی روشن و تیره بصورت متناوب دیده شود(پرافکنده حقیقی،۱۳۷۶). یک منطقه تیره به همراه یک منطقه روشن معرف یک سال از عمر ماهی است. البته روی فلسها یکسری خطوط دیگری هم به چشم می خورد که نسبت به حلقه های سالیانه وضوح کمتری دارند که به آنها حلقه های اضافی گفته می شود این حلقه ها در نتیجه تغییرات غیر دوره ای در رشد ماهی در طول سال بوجود می آیند مانند تغییر در تراکم مواد غذایی. برای تعیین سن معمولاً از دو نوع فلس شانه های(کتنوئید) و دایره ای(سیکلوئید) استفاده می شود که بخش مورد مطالعه در هر دو فلس قسمت قدامی فلس است. ۲- اتولیت ماهیان فاقد گوش خارجی و میانی بوده و تنها دارای گوش داخلی هستند که به نام لابیرنت (Labyrinth) خوانده می شود که بجز عمل شنوایی در اعمال تعادلی نیز دخالت دارند. بخش تحتانی گوش داخلی دارای سه حفره است که درون آنها سنگریزه های شنوایی یا اتولیتها قرار دارند. جنس اتولیت ها از کربنات کلسیم بوده و همانند فلس ماهیان دارای تزئینات دایره ای هستند که معرف سن ماهی است. گوش داخلی دارای سه جفت اتولیت به نامهای Sagita, Lapillus, Asteriscus می باشد. در مطالعات اتولیت از Sagita که بزرگترین سنگریزه شنوایی است استفاده می شد ولی جدیداً هر سه جفت اتولیت در شمارش و مطالعه علائم مربوط به سن مورد استفاده قرار می گیرند. طرح والگوی شکل گیری حلقه ها روی اتولیت همانند ساختارهای دیگری است که برای تعیین سن استفاده می شوند به این معنی که به موازات رشد ماهی این اعضا هم رشد کرده و با تغییر آهنگ رشد یکسری خطوط و حلقه هایی روی آنها تشکیل می شود که در تعیین سن کاربرد دارند. رشد جسمی ماهی و رشد اتولیتها همانند زنجیر به هم مرتبط می باشد. اتولیتها اولین ساختارهای آهکی هستند که در مراحل جنینی تشکیل می شوند این ساختارها در تمام طول حیات ماهی بدون تغییر باقی می مانند البته ممکن است در شرایط نامناسب بازجذب شوند. اتولیتها حکم جعبه سیاه هواپیما را دارند که حاوی اطلاعات گذشته ماهی است بخصوص به مطالعه مراحل حیات اولیه ماهی کمک شایانی می نماید. اتولیتها حاوی اطلاعات روزانه ماهی می باشند. علائم روزانه روی اتولیت بصورت نوارهای روشن و تیره مشخص شده است که اصطلاحاً آنها را DGI (Daily Grow Increament) می نامند. مناطق روشن معمولاً پهن تر از نوارهای تیره هستند. مناطق روشن مربوط به دوره روشنایی روزانه با درجه حرارت بالای آب می باشد که اصطلاحاً ناحیه «برتری کلسیم» هم خوانده می شود. مناطق تیره مربوط به رژیم شبانه یا سردی آب است که به ناحیه «برتری ماتریکس» معروف است. رشد اتولیتها در ارتباط با متابولیسم داخلی کلسیم و تولید اسید آمینه بوده و اولین علائم رشد معمولاً بعد از جذب کیسه زرده بر روی آنها ظاهر می شود. ناحیه مربوط به رشد سریع پهن تر بوده و علائم و تزئینات روی آن به خوبی مشخص هستند ولی در دوره رشد کند میکروکریستالها با فاصله کمتر و فشرده تر قرار می گیرند. چنانچه مطالعه علائم روزانه مورد نظر باشد بهتراست که از ماهیان جوانتر برای اینکار استفاده شود. مهمترین فاکتور در شکل گیری علائم روزانه عبارتند از درجه حرارت آب، نور، دسترسی به غذا و PH که از این میان مهمترین نقش را حرارت ایفا می کند به گونه ای که در ماهیانی که در درجه حرارت نسبتاً ثابتی نگهداری می شوند تشخیص دو ناحیه روی اتولیت مشکل است. ۳- خارها و شعاع باله ها در ماهیان استخوانی بدون فلس که اتولیتهای مناسبی هم برای تعیین سن ندارند بایستی از ساختارهای دیگر بدن جهت تعیین سن استفاده کرد. در Cat fish برای این کار معمولاٌ از بین خارهای سینه ای و مهره ها این انتخاب صورت می گیرد. اما خارهای سینه ای نسبت به مهره ها ارجحیت دارند چرا که جمع آوری آنها نیاز به کشتن ماهی ندارد همچنین جمع اوری آنها در آزمایشگاه سریع تر بوده و حلقه های اشتباه کمتری در برشهای آن وجود دارد. البته ممکن است سن کمتر از سن واقعی تخمین زده شود. تنها عیب استفاده از خارهای سینه ای این است که در ماهیان مسن تر ممکن است حلقه ها تیره و تار شوند. برای بعضی از ماهیان از قبیل Suchers وSturgeon بهترین ساختمان برای تعیین سن شعاع باله می باشد. دو روش برای جدا کردن خارها (چپ یا راست) به کار می رود. اولین روش پیچاندن همزمان و شل کردن خارهاست که در محل مفصل به طرف دم ماهی صورت می گیرد. دومین روش بدین شکل است که ماهیان بزرگ خار را با انبردست (در ماهیان کوچک بوسیله انبرکهای مخصوص) محکم گرفته و بطرف بیرون می کشیم تا بندها شل شوند. خارهای چپ را مطابق با حرکت عقره های ساعت و خارهای راست را مخالف حرکت عقربه های ساعت می چرخانیم. در مورد ماهیان بزرگ ممکن است بریدن عضلات دور خارها لازم باشد. بایستی خارها را قبل از نگهداری در پاکت در هوای آزاد خشک کرد. برای تهیه شعاع باله آنرا درست زیر محل مفصل به کمک قیچی یا انبر جدا می کنیم. بافتهای غشایی اضافی را با خراشیدن از آن دور می سازیم. سپس برای پاک کردن باقیمانده بافتها از مواد تمیز کننده خانگی استفاده کرده آنها را در هوای آزاد خشک کرده و نگهداری می کنیم. برش و آماده سازی خارها و شعاع باله ها: برای برش تیغه ها تعیین محل مناسب که دربرگیرنده حلقه های سالانه باشد مشکل است. ضخامت برشها به فاکتورهای زیادی بستگی دارد اما بطور معمول نازک ترین برشها بهترین دید را خواهند داشت. شعاع باله ها معمولاً در انتهای شیار پائینی برش داده می شوند. برشها را می توان روی لامهای شیشه ای یا پلاستیکی نگهداری کرد و به مطالعه آنها پرداخت. به غیر از فلس، اتولیت و شعاع باله ها دیگر بخشهای اسکلتی بدن ماهی مانند ستون فقرات، سرپوش آبششی حتی مهره ها برای تعیین سن بکار می روند. تمام این ساختارها دارای حلقه های رشد هستند زیرا رسوب متفاوت نمکهای کلسیم و تعدادی از حلقه ها را دارند که به سن ماهی ارتباط دارد. به هر حال مطالعه این قسمت های اسکلتی معمولاً در حالت تازه عملی تر است. با استفاده از کلیه اندامهای سخت ذکر شده و پاره ای محاسبات می توان سن ماهی را تعیین کرد برای این کار از روشهای بسامد طولی و ترکیب سن وکلیدهای طولی- سنی استفاده کرده و در نهایت رشد و سن را بطور قطعی تخمین می زنند. در روش بسامد طولی اصول روش اینست که طولهای ماهی از یک سن به شکل یک توزیع طبیعی منجر می شوند. اطلاعات نمونه برای تمام جمعیت گونه مورد مطالعه در یک کاغذ نمودار کشیده می شود و از طریق ترسیم طولهای احتمالی در سنهای مختلف، رشد متوسط در یکسال مطالعه می شود. البته این روش فقط برای گونه هایی که یک تخمریزی محدود فصلی دارند قابل استفاده است. ترکیب یا تناسب مختلف گروههای سنی در نمونه بدس آمده یا در جمعیت یک ترکیب سنی نامیده می شود. ترکیب سنی معمولاً بوسیله محاسبه تمام گونه های یک صید محاسبه می شود. ممکن است رشد افزایش در اندازه یا همراه با افزایش سن تعریف شده باشد. افزایش در اندازه یا وزن در طول فواصل زمانی متوالی اندازه گیری شده هنگامیکه بعد (طول یا وزن) یک ماهی بخصوص رسم می شود در برابر زمان(سن)، نمودار، یک طرح نموداری منحنی رشد را نشان می دهد. رشد قطعی میانگین کل رشد در هر سن می باشد و معمولاً برای هر گروه سنی ترسیم می شود. از سوی دیگر رشد ویژه، افزایش رشد در هر فاصله زمانی است و دلالت بر درصد رشد در شروع فاصله زمانی دارد. در حقیقت از تقسیم اختلاف لگاریتم طول ثانویه و اولیه به تفاوت مدت زمان تغییر طول ثانویه و اولیه رشد ویژه قابل محاسبه خواهد بود. پیشینه پردازی پیشینه پردازی روشی برای برآورد اندازه ماهی در سنین پائین تر می باشد.در این روش وجود یک ارتباط متناسب بین طول ماهی و مقدار افزایش اندازه ساختمانهای مورد بررسی مورد نظر می باشد. برای این کار برشهایی را از شعاع باله ها و خارها تهیه می کنند که بطورکامل حلقه ها را نشان دهد. برای اندازه گیری قطر یا شعاع هر حلقه از مرکز تا لبه بیرونی هر حلقه بلندترین محور انتخاب می شود. دو روش مناسب در این زمینه تکنیکهای متقارن و رگرسیون هستند.

خطرناکترین جانور دنیا

دکتر مهرداد حلوایی — Wed, 15 Jun 2011 15:58:01 GMT

در دنیای شکارچی ها شاید بتوانیم قدرت و عظمت یک شکارچی را ببینم و آن در خشکی نیست بلکه در دریاها باید بدنبال آن برگردیم.

نهنگ قاتل یا اورکا (Orca) بزرگترین عضو خانواده دلفین ها و یکی از قدرتمندترین شکارچیان دنیای وحش است. این حیوان از پستانداران دریایی چون شیردریایی، فک ها و حتی والها تغذیه می کند و برای شکار آنها دندانهای بزرگ ده سانتی متری خود را بکار می برد. آنها از ماهی ها و پرندگان دریایی نیز تغذیه می کنند.

گرچه بیشتر در آبهای سرد یافت می شوند، آنها را در همه آبها از قطب تا مدار استوا می توان یافت. رفتار گروهی آنها در هنگام شکار بیشتر شبیه دسته گرگهای درنده است.

نهنگ های قاتل از افراد جوان گله خود بخوبی محافظت می کنند. نهنگ مادر هر سه تا ده سال فرزند بدنیا می آورد و طول دوره حاملگی ١٧ ماه است.

نهنگ های قاتل هیچگاه بطور وسیع توسط انسانها شکار نشده اند. هوش بالای این موجودات نیز به بقای آنها کمک کرده است. این موجودات قابل تعلیم هستند و در برخی آکواریوم ها از آنها برای نمایش استفاده می شود.

اصول نگهداری از ماهی گرین ترور

دکتر مهرداد حلوایی — Sun, 20 Mar 2011 11:48:46 GMT

دوستی در تماسی که با بنده داشت در خصوص بیماری ماهی گرین ترور سئوال کرده بود.

با توجه به اهمیت موضوع نگهداری از این گونه از ماهی های زیبا اینجانب را واداشت تا نکاتی را در خصوص نگهداری از این آبزی زیبا برایتان قرار دهم امید که مورد توجه دوستداران این گونه از ماهی قرار گیرد.

گرین ترور جزو سیکلیدهای آمریکای جنوبی محسوب شده که رنگ امیزی نسبتا زیبایی دارد. گرین ترور را برخی از فروشندگان گرین تیلور یا تیلور سبز نیز میخوانند. نگهداری انها بسیار اسان بوده و در شرایط معمولی هم به خوبی رشد میکنند. این ماهی همه چیز خوار بوده و بهتر است در رژیم غذایی انها از غذای زنده هم استفاده شود. غذاهای هورمنی رنگی و زنده تاثیر بسزایی روی رنگ گرین ترور دارد.

اطلاعات کامل در ادامه متن

نام علمی: Andinoacara rivulatus

نام رایج: گرین ترور، گرین تیلور، تیلور

خانواده:سیکلیده (سیچلایدها)

زیستگاه: امریکای جنوبی

دمای مناسب نگهداری: ۲۲ الی ۲۶

پ-هاش: ۷ الی ۸

طول عمر: ۸ الی ۱۰ سال

شناخت: گرین ترور بومی جنوب آمریکا و کشورهای پرو و اکوادور میباشد این ماهی در ایران گرین ترور و گاهی اشتباها توسط بعضی فروشندگان به گرین تیلور نیز معروف است و دارای رنگی بسیار زیبا میباشد. این ماهی همانند بعضی از سیچلاید ها پرخاشگر است و مناسب تانک های اجتماعی نیست. این ماهی گاها با اکارا اشتباه گرفته میشود که شاید بیشتر برای تازه کارها این اتفاق رخ دهد.

نگهداری: معمولا این مایهان را بصورت گروهاهی ۶ تا ۷ تاپی در آکواریوم نگهداری میکنند. دکرهای صخره ای به گیاهی برای اکواریوم گرین ترورها ارجعیت دارد چرا که این ماهیان دکرهای صخره ای را بسیار دوست دارند و در کنار انها لذت میبرند و همچنین استفاده نکردن از گیاه طبیعی به این دلیل است که گرین ترورها انها را از بین میبرند. همانطور که قبلا اشاره شد این ماهیان مناسب تانک های اجتماعی نیستند و بهتر است به صورت تک گونه در یک اکواریوم بزرگ نگهداری شوند.شرایط زیستی انها هم در بالا اشاره شد و فکر کنم نوشتن مطلب دیگری در مورد نگهداری انها لازم نباشد

تغذیه: میگو،ماهی زنده طعمه در رشد و تاثیر رنگ ماهی مفید است، مواد سرشار از پروتئین و حتی غذاهای اماده هورمونی هم برای این ماهی مناسب است. اگر چه انها ماهیان پر توقعی نیستند و غذاهای خشک و معمولی را هم خواهند خورد

تشخیص جنسیت : گرین ترور نر در هنگام بلوغ در ۶-۸ ماهگی دارای حبابی زیبا بر روی سر خودش است((مانند فلاور هورن نر))در صورتی که ماهی ماده دارای سری معمولی است و ماهی نر معمولا درشت هیکلتر و بزرگتر از ماهی ماده میباشد. مانند اسکار و بعضی از سیکلیدهای دیگر در هنگام تخمریزی میتوان اندام تناسلی “ر” شکل نرها و “ع” شکل ماده ها را مشاهده کرد در ماهیان نر دارای رگچه های معمولا آبی رنگ ودر باله زیرین از تنه تا کمی به طرف پائین باله ها دارای رنگ آبی هستند ولی ماده های دارای رنگ سبز و سبز زیتونی برای رگچه ها و باله زیرین قسمت حاشیه چسبیده به بدن هستند نرها اصولا دارای رنگی تندتر میباشند

تکثیر: مانند اسکار ماهیان و اکثر سیکلیدها عادت به تخمگذاری بر روی سطوح صاف را دارند و والدینی بسیار خوب برای تخم ها و بچه های خود هستند و از بچه ها و تخم های خود بشدت مراقبت میکنند پس در هنگام تخمریزی و مراقبت از بچه هایشان نباید ماهی دیگری جز پدر و مادر گرین ترور در تانک باشند و باید استرس را از آنا ن دور کرد و شرایط مناسبی یرای آنها پدید آورد. نکته منفی که میتوان در تکثیر این گونه یاداور شد جفتیابی انها میباشد که در صورتی که نر ماده را نپسندد به احتمال قوی ان را خواهد کشت که در جفت انداختن تکی (فقط نر و ماده) در یک تانک باید دقت کافی را در این مورد داشت

نگهداری ماهی عید را یاد بگیریم

دکتر مهرداد حلوایی — Sat, 19 Mar 2011 17:29:45 GMT

عیدتان مبارک

خوشحال شدید؟!!

حتما خیلی برای این روز تدارک دیده اید . لباس نو خریده اید!

سبزه و سمنو و سنجد و......... ماهی

ماهی !!!!!!

راستی میدانید در بین تمامی این چیزایی که خریده اید ماهی فقط جاندار است؟

راستی بعد از عید تکلیف این جاندار چه میشود؟

قبل از خواندن این مقاله یک تقاضا دارم

بعد از پایان ایام نوروز این جاندار را به اولین رودخانه یا حوض یا حوضچه پارک نزدیک خانه خود برده و رها کنید .

آنها هم حق حیات دارند .مطمئن باشید با آزاد کردن آنها سالی پربار و پربرکت را شروع خواهید نمود.

نویسنده

به خاطر قیمت ارزان ماهی قرمز عید، اغلب بهای لازم به این موجودات زبان بسته و زیبای خداوند داده نمی شود و قیمت ارزان ماهی با ارزان بودن قیمت جان این موجودات اشتباه گرفته می شود ، در حالی که طول عمر این ماهیها بین ۲۵ تا ۴۰ سال گزارش شده است ، به علت سهل انگاری و کم توجهی ما ، ماهیان قرمز عید حتی چند ماه هم عمر نمی کنند . با شروع عید و خوشحالی ما ، مرگ و میر و عذاب این ماهیها شروع می شود ؛ غافل از این که بایستی با جانداران خداوند مهربان بود و با بی دقتی و سهل انگاری خود با جان موجودات خداوند بازی نکرد
متاسفانه ما انسانها این اصل را فراموش کرده ایم که آه و نفرین حیوانات زبان بسته ، حتی اثرپذیرتر از آه و نفرین مادر می تواند باشد . حیوانات نیز درست مثل ما انسانها حق زندگی و حق برخورداری از نعمتهای الهی را دارند . بنابراین لازم است نسبت به سرنوشت این موجودات زبان بسته حساس بود و تا مقداری که توانایی و قدرت داریم با نهایت دقت و تلاشمان ، به نگهداری و مراقبت از جاندارانی بپردازیم که زندگی و جان آنان هم اکنون در اختیار ماست.
● نحوه ی تعویض آب ماهیان قرمز عید
زمانی که آب ماهیها تیره شده و یا می بینید که بیشتر ماهیها در فضای بالای سطح آب شنا می کنند و حبابهایی را در سطح آب ایجاد می کنند، بایستی آب ماهی با سرعت و دقت تعویض شود . برای تعویض آب حداقل بایستی ۱۲ ساعت آب سالمی که ماهی را می خواهیم در آن بریزیم ، در جایی بگذاریم تا کلر آب به طور کامل از بین برود و با دمای قبلی آب که ماهی عید در آن بوده هم دما شود . تکرار می کنیم که حتما در تعویض آب ، کلر آن کاملا از بین رفته باشد و حتما کنترل نمایید که دمای آب تازه با دمای آبی که ماهی قبلی در آن بوده ، یکسان باشد یا تفاوت دمایی کمی با هم داشته باشند
● چگونگی غذای ماهیها
تمامی موجودات زنده برای زنده ماندن نیاز به غذای مناسب و متنوع دارند . کمبود غذا باعث مرگ و عذاب این ماهیها خواهد بود؛ بنابراین لازم است روزانه حداقل در دو وعده ی صبح و شب ، غذا به ماهیها بدهیم .. یادآوری می کنیم که تنها از یک نوع غذا برای ماهی ها استفاده نشود و تنوع غذایی بایستی در غذای این ماهیها رعایت شود ، چون نیاز های غذایی ماهیها تنها از یک نوع غذا برطرف نمی شود.
چنانچه ما انسانها نیز برای زنده ماندن از وعده های غذایی مختلف و متنوع در برنامه ی غذایی خود استفاده می کنیم ، بایستی برای ماهی عید نیز علاوه بر غذاهای آماده ی مختلفی که از آکواریوم فروشیها می خریم و بسیار هم ارزان است ، می توان از دل و جگر نپخته و تازه ی گوسفند به مقدار بسیار کم ، یا سفیده ی تخم مرغ آبپز شده هم در بعضی از وعده ها به صورت بسیار ریز و قطعه قطعه شده استفاده کرد. غذاها باید به مقداری ریخته شوند که حدودا در عرض پنج دقیقه خورده شوند.چنانچه ظرف نگهداری کوچک بوده یا شیشه ای نباشد ماهی دچار بی اشتهایی وسرانجام مرگ خواهد شد . البته می توان در صورت نبود غذای ماهی از خرده نان نیز استفاده کنیم.اما خرده نان غذایی ناقص بوده و نمی تواند که احتیاجات بدنی ماهی عید را کاملا برآورده سازد

● نکات مربوط به نگهداری ماهیهای قرمز عید
ـ به جای نگهداری ماهی در تنگ های کوچک و نامناسب واجب است ماهی در ظروف شیشه ای بزرگ مثل آکواریوم یا تنگ های شیشه ای مناسبِ بزرگ نگهداری شود ، تا ماهی علاوه بر احساس آزادی و راحتی ، از اکسیژن بیشتری در آب برخوردار باشد و شرایط مناسب برای زندگی ماهیها فراهم شود . تکرار می کنیم ظرف نگهداری از ماهیها حتما بزرگ بوده و شیشه ای باشد . متاسفانه تنگها و ظرفهایی که امروزه فروش آنها معمول شده است ، کار مناسبی نیست و از خرید یا نگهداری ماهی در آن ظرفهای کوچک «زندانها» باید حتما جلوگیری شود
ـ بهترین دما برای زندگی این ماهی ها حدود ۱۰-۲۵ درجه سانتیگراد می باشد. دمای محیط هرگز نباید فوری و سریع تغییر کند . نگهداری این ماهیها در یخچالها و محیط های سرد نیز کاملا اشتباه می باشد و زندگی در محیط سرد زندگی را برایشان سخت تر می کند . محل نگهداری آنها نیز باید به گونه ای باشد که تغییر در روز و شب در آن احساس شود.
ـ اگر ماهی بطور ناگهانی از تاریکی به نور یا برعکس وارد شود یا خاموش و روشن نمودن ناگهانی چراغ باعث این امر شود ماهی دچار شوک خواهد شد . روشنی و تاریکی باید تدریجی باشد .
ـ در صورت بروز هر گونه علایم بیماری یا ناراحتی در ماهیها ، ماهی بیمار بلافاصله باید از سایر همنوعانش جدا شود. برای جلوگیری از سرایت دیگر ماهیها به بیماری، حتما ماهی مریض، جدا از سایر ماهیها نگهداری شود. نگه داشتن ماهی بیمار به مدت بیست دقیقه در آب یک لیتری که یک قاشق نمک هم به آن اضافه شده است در خصوص برخی از بیماریها می تواند مفید واقع شود
ـ با سر و صداهای ناگهانی و ضربات و تکانهای زیاد ممکن است ماهیها سکته نمایند و از بین بروند؛ بدنشان نیز به آفتاب حساس است و با آفتابی که از پنجره می تابد ، ممکن است بدن ماهی آسیب دیده و بسوزد . بنابراین دور از نور خورشید و در محیط کم سر و صدا و کم رفت و آمد نگهداری شود . از ایجاد استرس شدید ، با رفتن سریع و ناگهانی به سراغ ماهی یا زدن تلنگر و ضربه به ظرف حتما جلوگیری شود تا ماهی دچار شوک و مرگ نشود. حیوانات اسباب بازی نیستند.چنان چه آنها را به خاطر رسم و رسوم یا بچه ها و یا سرگرمی می خرید حتما از این اقدام خودداری کنید . چنانچه خود ما نیز دوست نداریم مورد آزار قرار گیریم این احساس در تمام موجودات زنده حتی حیوانات مشترک است و آنان نیز بازیچه قرار گرفتن و مورد شکنجه قرار گرفتن را دوست ندارند. پیامبر گرامی اسلام برای کسانی که حیوانات را مورد آزار و اذیت قرار می داده و نیازهایشان را برآورده نمی ساختند، بارها مورد لعن و نفرینشان قرار داده و آتش جهنم را به آنان بشارت داده است

نگهداری ماهی قرمز در ایام تعطیلی تا آزاد سازی آنها در طبیعت

دکتر مهرداد حلوایی — Thu, 17 Mar 2011 23:49:45 GMT

عید نزدیک است.

از خوانددگان محترم که در حال شروع این گزارش هستند یک درخواست عاجزانه دارم.

حتما بعد از طی نمودن ایام مبارک نوروز این جانداران عزیز را در حوضچه ها و استخرهای پارک بغل منزلتان و یا در رودخانه های اطارف شهرتان رها نمایید.

آنها هم حق زنده ماندن دارند.

بسیار سپاسگزار خواهم شد.

سالی پربار همراه با سلامتی داشته باشید

نوروز ۱۳۹۰ مبار کباد

ماهی قرمز کوچک یا همان ماهی طلایی (Goldfish) از معمول ترین ماهی هایی است که در منزل می توان از آنها نگهداری کرد. این حیوان کوچک خانگی که بسیار جذاب و دوست داشتنی می باشد در صورت مراقب مناسب می تواند تا چند سال در کنار ما در منزل زندگی کند. این ماهی می تواند تا اندازه 40 سانتیمتر رشد کند، طول عمر 10تا 20 ساله برای این ماهی غیر معمول نیست.
آناتومی :
یک ماهی نمونه بدن کشیده و کمانی مانند دارد ، فاقد گردن است ، آبششها مسئول تنفس بوده و تعادل بدن در آب توسط باله ها حفظ می شود. دو تا باله سینه ای و لگنی مانند ترمز عمل می کنند ، موقع چرخیدن، یک باله سینه ای یک طرف را بالا میبرد تا طرف دیگر کشیده شود. باله پشتی و مقعدی مانند تیرک کشتی ها عمل می کنند و در ضمن ظاهر ماهی را آراسته میسازد و باله دمی در شنا کردن استفاده می شود. گر چه قسمت عمده حرکت توسط چرخش های بدن ایجاد می شود.

بدن توسط فلسهایی بصورتی که قسمتی از هر فلس بر روی فلس دیگر قرار گرفته ، حمایت می شوند و هرگز از نظر تعداد افزایش نمی یابند بلکه همانطوری که ماهی رشد می کند از نظر اندازه ، هم این فلسها بزرگ می شوند. رشد دایره ای فلس در تابستان هنگامی که میزان رشد سریع است ، خوب ولی در زمستان و در مواقع فقدان رشد، اندک است. خط جانبی در بدن یک ردیف از فلسها است که از سر تا دم در هر طرف ماهی امتداد یافته اند و یک ارگان حسی اصلی است که ارتعاشات بسیار حساس و ضعیف را هم می تواند حس و ثبت کند، تغییرات جزئی در فشار آب و سرعت و شتاب آب به ماهی اجازه می دهد تا بدون خطا از داخل شکافها بلغزد و عبور کند و همینطور با سرعت در یک دسته ماهی بچرخد بدون اینکه تصادفی با آنها بکند.
چشمهای ماهی گلدفیش کمی بر آمده است و این بر آمدگی ، مسئله عدم چرخش سر را جبران می کند و پیرامون خود را خوب می بیند تا از شکارگران در امان باشد. در قسمت داخل ، ستون مهره بسیار قابل انعطاف با انشعابات مهره ها در هر دو طرف قرار گرفته است.
اندامهای اصلی از جمله قلب ، کلیه ها ، کبد مشابه با دیگر مهره داران است و علاوه بر آن دارای یک عضو نگهدارنده و شناور کننده پر از هوا موسوم به بادکنک شنا می باشد. واضحترین تفاوت میان اعضای داخلی ماهی و دیگر مهره داران ، وجود آبشش بجای شش هاست و ماهی ها از طریق جریان پیدا کردن آب به داخل آبششها تنفس می کنند.
برای تبادل اکسیژن ، همانطوری که آب به داخل رشته های تار مانند آبشش جریان می یابد ، اکسیژن محلول از آب به داخل جریان خون انتقال یافته و دی اکسید کربن از جریان خون وارد آب می شود. آب از طریق دهان وارد شده و از طریق شکافهای آبشش خارج می شود. جدار آبشش با جریان آب باز و بسته میگردد ، سوراخهای بینی اعضاء بویایی بوده و در تنفس دخالتی ندارند.ظرف نگهداری :
اولین موضوعی که می تواند بعنوان یک عامل مهم در عمر بیشتر ماهی موثر باشد محل زندگی آن است. ظروفی که در آنها ماهی فروخته میشود اغلب کوچک می باشد و نباید اشتباه کرد و ماهی ها را در همان ظروف کوچک نگاه داشت. ماهی ها به اکسیژن موجود در آب احتیاج دارند و این اکسیژن از طریق سطح هوایی که با آب در تماس است وارد آب می شود. هرچه سطح مقطع بالای تنگ کوچکتر باشد اکسیژن کمتری می تواند وارد آب شود. پس سعی کنید تا آنجا که ممکن است از ظروفی که دهانه گشاد دارند استفاده کنید.ظروف نگهداری ماهی باید بطور هر دو هفته یکبار با فرمالین ، نمک طعام و یا سایر مواد ضد عفونی کننده شستشو شود .

آب :
از آنجایی که ماهی در تمام طول عمر خود در آب می باشد لذا لازم است آبی که برای زندگی آن انتخاب می کنیم دارای شرایط مناسب زندگی باشد. معمولا” استفاده از آب شهری مشکل خاصی برای ماهی های قرمز ایجاد نمی کند. اما قبل از کنار گذاشتن آب برای ظرف ماهی، بگذارید یک دقیقه آب از شیر بیرون برود این باعث می شود برخی مواد شیمایی که احتمالا” در لوله رسوب کرده اند بیرون روند. برای اطمینان از خارج شدن موادی مانند کلر باید قبل از عوض کردن آب ماهی ها، بگذارید که آب بمدت یک شبانه روز در ظرف بماند. همچنین این عمل باعث می شود که آب دمای محیط را گرفته و تغییر آن برای ماهی ها خطری در بر نداشته باشد.
هرگز نباید اجازه دهید که آب ظرف ماهی ها کثیف شود، اینکار می تواند باعث بیماری، کوتاهی عمر و در نهایت مرگ آنها شود. برای تعویض آب هرگز آب را یک دفعه عوض نکنید، با آرامش کامل نیمی از آب ظرف را خالی کرده و سپس کم کم آب برداشته شده از ظرف را با آبی که از روز قبل نگه داشته اید جایگزین کنید. در هر صورت باید سعی کنید که کمترین استرس را به ماهی های کوچک منتقل کنید. شما باید در طول هفته یک یا دو بار آب ظرف ماهی ها را به اینصورت عوض کنید.میزان آب مورد نیاز برای هر ماهی حداقل یک لیتر می باشد.غذا :
ماهی های قرمز کوچک حیوانات بسیار سخت جانی هستند و هر چیزی را می خورند. لذا به راحتی می توانید در شرایطی که غذای مناسب در دسترس ندارید از خرده های نان، تکه های کوچک گوشت و … به مقدار کم بعنوان غذا به آنها بدهید. ماهی های نیز مانند انسان به پروتئین، ویتامین و … برای رشد و زندگی نیاز دارند.غذای ماهی باید در جای خشک و خنک و بدور از نور در ظرف در بسته نگهداری شود و به تاریخ مصرف آن توجه شود.
در ارتباط با غذا دادن باید دقت کنید که دادن زیاد غذا به آنها و ماندن آنها در ظرف باعث آلودگی آب شده و برای ماهی ها خطراتی به همراه خواهد داشت. سعی کنید به مقدار بسیار بسیار کم در دو نوبت غذایی همانند خودتان به آنها غذا دهید، مقدار آن باید بگونه ای باشد که اضافه غذا در آب نماند و همه غذای داده شده بعد از 5 دقیقه تمام شود.
دمای محیط:
دمای مناسب برای زندگی این ماهی ها از حدود 10 تا 25 درجه سانتیگراد می باشد. دمای محیط هرگز نباید دفعتا” تغییر کند، تغییر تدریجی و ملایم دمای محیط یا آب برای آنها قابل تحمل می باشد.
نور:
ماهی های قرمز کوچک نیز همانند سایر حیوانات یا گیاهان احتیاج به نور خورشید دارند. محل نگهداری آنها باید به گونه ای باشد که تغییر روز و شب در آن احساس شود. هرگز آنها در زیر نور آفتاب مستقیم و شدید قرار ندهید.
هوادهی:
ظرفیت تانک توسط هوادهی مداوم 40 برابر بیشتر میشود. پمپ هوا برای آکواریوم سردآبی ضروری نیست ولی اگر ماهی به این عمل عادت نماید باید ادامه یابد. ویژگی آن در این است که علاوه بر تشکیل حبابهای هوا در داخل آب ، جریان حبابها ، لایه های زیرین آب را به سطح حرکت میدهد و در آنجا تبادل دی اکسید کربن و اکسیژن صورت میگیرد. در حوض نیز این عمل درست به همین صورت توسط پمپ فواره ها صورت می گیرد.
گیاهان:
نقش گیاهان در حوض ها و آکواریوم ها اصولاً برای دکور ، سایه بان و جذب دی اکسید کربن و موادی مانند آمونیاک و نیتراتهای ناشی از تجزیه و فساد مواد است و معمولاً کمتر از آنچه تصور عمومی است برای تامین اکسیژن موثرند. اکسیژن فقط در مرحله فتوسنتز آنها آزاد میشود و در خلال 24 ساعت اکسیژن توسط گیاه برای عمل تنفس مصرف میشود.
نحوه رفتار و جابجائی ماهی قرمز:
مراقبت از باله ها و فلسها به منظور جلوگیری از آسیب دیدن خیلی مهم است. در مخزن می توان از یک لیوان یا توری برای گرفتن ماهی استفاده کرد و در حوض از تور. در زمان انتقال به محل جدید باید از یک دماسنج برای بررسی یکسان بودن دمای آب استفاده کرد چون تغییرات دما حتی فقط 1 درجه سانتیگراد میتواند کشنده باشد.
بهتر است یک ماهی تازه خریداری شده در همان کیسه پلاستیکی خودش در آکواریوم شناور گردد تا دما یکنواخت گردد و چنانچه حوض یا آکواریوم آماده نباشد درون یک سطل از آب شیر که 24 ساعت به منظور از بین رفتن کلر آن باقی مانده است موقتاً قرار داده شود.

مشکلات و بیماری ها:
وقتی فلسهای ماهی در اثر حادثه یا جراحت کنده می شوند ، قبل از اینکه ترمیم صورت گیرد بیماری (Saprolegnia) قارچ سفید رخ می دهد. زمانی که قارچها به نواحی سرپوش آبشش ها (Opercula) می رسند و در تنفس وقفه ایجاد می کنند باعث مرگ می شوند. ماهیهای مبتلا را باید جدا کرد زیرا که بیماری بشدت واگیردار است. درمان بصورت بکار بردن حمام نمک (کلرید سدیم) است و ماهی به محلول سالین برای مدت 20-15 دقیقه در روز منتقل میشود. یا اینکه بجای آن میتوان ماهی را به یک تشت شامل 5 قطره از محلول 2% مرکورکوروم به ازای 5 لیتر آب برای مدت 3 ساعت در روز انتقال داد.
بیماری شدیداً واگیردار و کشنده دیگر بیماری لکه سفید (White Spot) یا Icthyophiriasis نام دارد که توسط یک انگل پروتوزوآ ایجاد میشود. گونه های فلس دار( دارای فلس قابل مشاهده) را باید در یک مخزن بدون گیاه جدا ساخته و سعی کرد که انگل توسط رنگ دار کردن آب با متیلن بلو به مدت 10-8 روز کشته شود. همچنین با مرکورکروم هم موثر است .
بسیاری از بیماریهای ماهی بعلت فقر تغذیه ، تجمع بیش از حد آب کثیف و تغییرات دما است. فضله دنباله دار (آویزان) دلالت بر یبوست دارد که اغلب اوقات در نتیجه تغذیه ای که منحصر به غذای خشک است ایجاد می شود. اضافه کردن غذای تازه و برگهای سبز و همچنین دادن شربتهای تقویتی و نیز چنانچه آب سرد است افزایش دما به 18-16 درجه موثر است. درمان پوسیدگی باله ها و دم هم زمانی امکان پذیر است که شرایط و وضعیت زندگی اصلاح گردد. درمان با حمام نمک نیز اغلب اوقات مفید است.
عدم تعادل ممکن است بعلت نقص در بادکنک شنا باشد که درمانی ندارد ولی یبوست ، سوءهاضمه ، تغییرات دما همه با علامت از دست دادن تعادل همراه است که با درمان یبوست ، جابجا کردن ماهی به آب کم عمق برای چندین رزو یا ثابت نگه داشتن دمای محیط قابل برگشت است.
بیرنگ شدن یا کمرنگ شدن رنگ بدن ممکن است اولین نشانه کسالت و یا ناشی از وجود کلر در آب باشد. نوزادان ماهی تا 12-8 ماهگی رنگ بالغین را به خود نمی گیرند و در بعضی از آنها نیز هیچوقت رنگ خوبی ظهور نمیکند.
توصیه می شود شهروندان عزیز بجای نگهداری ماهی در تنگ و ظروف کوچک ، آکواریومی تهیه و با ایجاد شرایط مناسب در آن از ماهیان خود نگهداری نمایند در این حالت نگهداری از ماهی آسانتر و طول عمر آن بیشتر خواهد بود.

تولید مثل:
فصل تخم ریزی در تمام تابستان دوام دارد و شروع آن اردیبهشت و خرداد می باشد . در سن حدود یکسالگی ، ماهی قرمز سالم ، هر ماه از فصل قادر به تخم ریزی است . در زمانهای تولید مثل تشخیص جنس ها ساده است ، نر ها برآمدگی سفید رنگ (دگمه مانند) روی باله های سینه ای و پشت سر دارند. ماده نیز حالت تورم و بادکردگی در ناحیه تخمدانها دارد.
تخمدانها حاوی هزاران تخم هستند و یک نر قادر به بارور کردن تخمهای بسیاری می باشد. در رفتار تولید مثلی ، نرها تمام روز ماده ها را دنبال می کنند و به داخل گرمترین و کم عمقترین قسمت حوض با تولید صدای شلپ شلپ میرانند.این دنبال کردن باعث سهولت تخم ریزی در ماده ها می گردد و بلافاصله تخمکها توسط اسپرم ماهی نر بارور میگردد و به گیاهان داخا آب می پیوندند.
در حرارت 21 درجه سانتیگراد تخمها در مدت 4 روز به نوزاد تبدیل میشوند و در 10 درجه سانتیگراد این امر تا 14 روز طول میکشد. بچه ماهی آزادانه شنا میکنند و غذای طبیعی آنها موجودات میکروسکوپی هستند.
درون مخزن آب یا حوض مخصوص آنها میتوانند از غذای ویژه ای که مخصوص بچه ماهی ها تهیه می شوند تغذیه نمایند. در یک ماهگی تغذیه آنان مثل بالغین میتواند باشد و در سه ماهگی ماهی قرمز جسور آماده است تا در کنار دیگر ماهی ها قرار گیرد