تارنمای تخصصی علوم زیستی و زیست حیاتی Vital Health & Environment - حشرات مفید و مضر اطراف ما

تاثیرات کک های خون خوار در زندگی جانوران

دکتر مهرداد حلوایی — Mon, 5 Mar 2012 17:45:37 GMT

کک ها جزو حشرات خون خواری هستند که در بدن موجودات زنده به خون خواری مشغول هستند

flea و بیماریزایی ناش از آن
بیماری انگلی خارجی پوست در سگ و گربه، ناشی از ککها ( Fleas)

ککها ( Fleas ) :
ککها حشرات کوچک با اندازه ای حدود ( 1-5 میلی متر ) به رنگ قهوه ای یا سیاه ، فاقد بال می باشند و از سطوح lateral فشرده شده اند ، این حشرات در لابه لای مو های پستاندارانی مثل سگ و گربه زندگی می کنند . مراحل تکاملی آن نیز به قرار زیر می باشد :
1- تخم ( egg )
2- Larva
3- Pupa
4- Adult
ککها توسط زوائد دهانی متنفذی که دارند به پوست میزبان خود می چسبند ، آنها در محل اتصال خود به منظور جلوگیری از لخته شدن خون و امکان تغذیه آسان ، بزاق خود را در محل گزش تزریق می کنند . پاهای طویل مو مانند یا اصطلاحاً ( bristly shaped legs ) امکان پرش به فواصلی حدود 30 سانتی متر را برای ککها فراهم می کند .

گونه های آلوده کننده سگ و گربه :
ککها گونه های بسیار بسیار متعددی دارند که از این بین تنها تعدادی ، سگ و گربه را درگیر می کنند . گونه هایی که بیشتر برای سگ و گربه بیماری زا هستند را به قرار زیر بررسی می کنیم :
Ctenocephalides canis - ( dog flea the) : هم برای سگ و هم برای گربه بیماریزا ست .
- C. felis ( the cat flea ): متداولترین کک در سگ و گربه محسوب می شود ، علاوه بر سگ و گربه حیواناتی مانند موش خرما ( ferret ) ، racoon ، opossum را نیز در گیر می کند .
- Echidnophaga gallinacea ( the poultry stick-tight flea ) : این کک زیر پوست سطح داخلی گوش خارجی internal surface of the external ear))تخم گذاری می کند و باعث تخریش موضعی محل می گردد .
- Pulex irritans ( the human flea ): این کک گاهی در سگ و گربه ایجاد بیماری می کند .

چرخه زندگی ( life cycle ) :
تخم ککها حدود 0.5 میلیمتر طول دارد ، تخم مرغی شکل و سفید می باشد . کک روی میزبان خود تخم گذاری می کند ، که این تخمها از بدن میزبان روی فرش ، زمین ، خاک یا هر جای دیگری میافتند و در شرایطی که دمای هوا اندکی بالا و هوا نسبتاً مرطوب باشد می توانند دوام بیاورند و چرخه زندگی خود را کامل کنند .
در عرض 10 روزپس از قرار گرفتن تخم در محیط مناسب، لارو کرم مانندی که فاقد ضمائم حرکتی است hatch می شود. این لاروها از زیر سطح خاک حرکت می کنند و یا اگر داخل اتاق باشد به داخل فرشها و یا شکافهای کف نفوذ می کنند ، لاروها از مدفوع ککهای بالغ تغذیه می کنند و در عرض 5-12 روز پیله ای ابریشم مانند ( silk like cocoon ) در اطراف خود تولید و در آن شفیره گذاری می کنند . خروج حشره بالغ از پیله بسته به شرایط ممکن است از 5 تا 140 روز طول بکشد ، پس از خارج شدن حشره بالغ از پیله ، خود را به میزبانش می رساند و ادامه عمرش را که حدود 100 روز می باشد روی میزبان سپری می کند .
Life cycle معمولاً در عرض 3-4 هفته کامل می شود . ککها 48 ساعت پس از اولین خونخواری، جفت گیری کرده و به تولید تخم می پردازند . ککها نسبت به سرما حساسند و در زمستان قادر به تحمل سرمای هوای بیرون از منزل نیستند .

علائم کلینیکی ( clinical features ):
ککها شدیداً خونخوارند به طوری که مدفوع گلوله ای شکل یا نواری مانند طویلی که به رنگ قرمز تیره از آنها دفع می گردد تحت عنوان flea dirt معروف است . عفونتهای شدید با این انگل به خصوص در مورد توله سگها ( puppies ) و بچه گربه ها (kittens ) می تواند موجبات کم خونیهای شدیدی را برای آنها فراهم سازد .

نقش ککها در انتقال کرمهای پهن ( tapeworm transmission by fleas ) :
Ctenocephalides felis ، C.canis و pulex irritans میزبانان واسط کرمهای پهنی مانند Dipylidium caninum یا cucumber tapeworm ( در سگ و گربه ) و D.reconditum (در سگ) می باشند . لارو کک، تخم کرمهای پهن را می بلعد و به دنبال آن cycticercoid در بافتهای کک تشکیل می شود .
سگ ، گربه و انسان با خوردن کک آلوده ، به کرم پهن مبتلا می شوند .

Flea allergy dermatitis( FAD ) :
FAD ناشی از ازدیاد حساسیت نسبت به گزش کک می باشد ، این بیماری یکی از معمولترین بیماریهای پوستی در سگ و همچنین مهمترین آنها در گربه می باشد ؛ این ازدیاد حساسیت ناشی از بزاق کک می باشد که هنگام خونخواری آن را به بدن میزبان تزریق می کند و معمولا immediate & delayed- type immune responses را بر می انگیزد .
از آنجایی که FAD به flea activity وابسطه است بنابراین وقوع آن در فصول سرد و به خصوص در مورد حیواناتی که در فضای آزاد نگهداری می شوند ناچیز است و یا اصلاً دیده نمی شود ، در حالی که در مناطق و یا حتی منازل گرم ( در مواردی که سگ یا گربه داخل منزل است ) وقوع بیماری ناشی از ککها همواره دیده می شود . چه در سگ چه گربه بیشتر نواحی از بدن تحت تاَثیر قرار می گیرند که محل تجمع و تغذیه ککها باشند که این نواحی معمولا عبارتند از :
1- ناحیه کمر و پشت حیوان
2- سطح داخلی رانها ( inner thighs )
3- زیر شکم ( ventral abdomen )
ضایعات اولیه مشاهده شده در سگ شامل crusted papules در نواحی فوق الذکر به صورت منطقه ای و مجزا از هم می باشند . علائم به میزان تماس با عامل بیماری زا و همچنبن میزان حساسیت دام بستگی دارد . خارش شدید ، بی قراری و ناراحتی دام از جمله علائم دیگر آلودگی با کک می باشد ( علائم غیر اختصاصی ) . خراشیدن ، گزش و مالش dermatitis را تشدید می نماید ، نواحیی از alopecia ، scaling ، hyper pigmentation و همچنین ضخیم و سخت شدن پوست یا lichenification نیز مشاهده می شود ، در صورت عدم درمان ، FAD منجر به pyoderma و seborrhea ( ترشحات غیر طبیعی sebaceous glands ) می شود ؛ FAD در گربه از نظر کلینیکی و پاتوژنز مشابه سگ است ، در گربه تعداد زیادی ضایعات papulocrusting ایجاد می شود که به این وضعیت military dermatitis اطلاق می شود و عمدتاً نواحی اطراف گردن و سر دم ( tailhead) حیوان را در گیر می کند .

تشخیص ( Diagnosis ) :
وجود علائم مربوط به FAD دال بر یک flea infestation می باشد ، علاوه بر این بیماریهای پوستی دیگری هم ممکن است وجود داشته باشد که در این موارد توصیه بر آن است که ابتدا flea infestation را به عنوان عامل اصلی برطرف کنید ، با دیدن ککهایی که در لابه لای موهای حیوان حرکت می کنند می توان به flea infestation به راحتی پی برد .
صاحب دام ممکن است ککها را روی بدن دام و یا در محیط اطراف آن دیده باشد ، با استفاده از یک برس مناسب می توان flea ها و flea dirt را نیز از بدن دام جدا کرد . اگر هنگام شانه کردن یک کاغذ نمناک سفید را زیر دام قرار دهیم ، پس از شانه کردن حیوان ، کاغذ به رنگ قرمز- قهوه ای در خواهد آمد ( به خاطر اینکه همانطور که در بالا اشاره شد مدفوع ککها قرمز رنگ است ) .
تخمهای کک را نیز می توان به کمک یک ذره بین مشاهده کرد ، حضور قطعاتی از کرمهای پهن یا تخم آنها در مدفوع حیوان باید شما را به آلودگی با کک مشکوک کند .

خون آشام های شبانه

دکتر مهرداد حلوایی — Thu, 24 Nov 2011 10:47:41 GMT

آیا در دنیای امروز ما دراکولا ها هنوز وجود دارند؟

یا این یک خرافه بیش نیست؟

در مورد دراکولاهای انسانی چیزی نمیدانم ولی در دنیای فعلی دراکولا وجود دارد.

ولی انسان نیستند شاید از انسان کوچکتر باشند ولی مطمئنا کم خطر تر و بی آزار تر نیستند.

در پناه تاریکی شب، موجوداتی بی سر و صدا حرکت می‌کنند. فقط با یک هدف، آشامیدن خون !

این موجودات آنچنان مهارتی در کار خود دارند که بسیار کم اتفاق می‌افتد یکی از قربانیان آنها متوجه حضور آنها شود .

انسان‌ها با تمام هوش و توانایی‌های خود، هنگامی ‌متوجه آنها می‌شوند که دیگر خیلی دیر شده است .

شاید شما تصور می‌کنید که خون آشامها وجود ندارند و یا یک داستان ساختگی هستند، اما گزارشهای سازمان بهداشت جهانی چیزی غیر از این را می‌گوید . این موجودات سالانه جان بیش از یک میلیون نفر انسان را می‌گیرند و کشنده‌ترین عضو خانواده خود هستند .

حشرات میلیون‌ها سال است که در کره زمین زندگی می‌کنند و اشکال متفاوتی دارند به طور مثال یک عنکبوت یا زنبور ممکن است ظاهر وحشتناکی برای شما داشته‌باشند اما باور کنید که برای جان انسان به اندازه پشه‌ها خطرناک نیستند .

البته نیش یک پشه به تنهایی کشنده نیست اگر این طور بود بسیاری از ما زنده نبودیم !

این عامل انگلی مالاریا است که در کشورهایی که شایع است جان بسیاری از انسانها رامی‌گیرد.

پشه‌ها حشراتی خون خوار هستند که به رطوبت، گرما، عرق و دی اکسید کربن علاقه دارند و البته به برخی از انسانها بیشتر از سایرین !

بیشتر اوقات پشه‌ها از غروب خورشید تا طلوع فردا تغذیه می‌کنند .

پشه‌ها بسیاری از بیماریها را در تمام دنیا انتقال می‌دهند .

به طور مثال آنها ویروس غرب نیل را در بدن انسانها و حیوانات گسترش می‌دهند .

ویروس غرب نیل باعث عفونت و التهاب در مغز ( انسفالیت ) و بافت اطراف آن ( مننژیت ) می‌شوند .

پشه‌ها در آفریقا هم مانند تمام دنیا باعث انتقال مالاریا یا تب زرد می‌شوند . ( تا به حال ثابت نشده است که پشه‌ها بتوانند باعث انتقال ایدز شوند ) .

این پشه‌های ماده هستند که تمایل به خوردن خون دارند، آن هم نه برای تنوع در غذا، این حشرات برای تخم‌گذاری نیاز به عنصر آهن دارند و رژیم غذایی معمول آنها که شامل شیره درختان است فاقد این عنصر است .

علایم گزش پشه روزها، هفته‌ها و یا ساعتها باقی می‌ماند .

علایم شایع آن عبارتند از :

قرمز شدن پوست، تورم یا کهیر، خارش

باقی ماندن در خانه پس از غروب، پوشیدن لباسهای آستین دار در هنگام خروج از منزل می‌تواند خطر گزش پشه‌ها را کاهش دهد . مواد فرار دهنده پشه‌ها هم در این موارد می‌تواند موثر باشد .

برای پیشگیری از گزش پشه باید :

* لباس مناسب بپوشید .

* رنگهای تیره رنگ لباس باعث جذب پشه‌ها می‌شوند، بنابراین سعی کنید لباسهایی با رنگهای روشن بپوشید .

* آستین لباسهای گشاد را ببندید و پاچه شلوارهای گشاد را داخل کفش خود بگذارید این کار از ورود حشرات کوچک و گزش آنها پیشگیری می‌کند .

* پشه‌بند‌هایی با سوراخ مناسب می‌توانند از هجوم پشه‌ها پیشگیری کنند .

* می‌توانید از مواد شیمیایی با قابلیت فراری دادن حشرات استفاده کنید. مواد بسیاری هستند که توانایی فراری دادن پشه‌ها را دارند مانند deet(N,N-diethyl-m-toluamide) ( ان، ان دی اتیل- ام – تولامید )، 6-12 (2-ethyl-1, 3 hexanediol)، 6-12-( 2- اتیل -1، هگزان دیول )، citronyl، سیترونیل و دی ام پی، DMP (dimethyl phthalate) .

*سعی کنید از مراکز تجمع این حشرات دوری کنید. این حشرات در اوایل تابستان به حداکثر جمعیت خود می‌رسند، سعی کنید بر این اساس برای گردش و مسافرت برنامه ریزی کنید .

* بیشترین زمان حمله این حشرات در صبح زود قبل از طلوع خورشید و یا پس از بارش باران و در ساعات اولیه غروب خورشید است .

* در ایران بیماریهایی که از گزش پشه‌ها ایجاد می‌شوند شامل مالاریا ( در مناطق خاص ) و سالک (لیشمانیوز ) است .

* در صورت بروز گزش پشه‌ها باید ابتدا محل گزش را با یک ماده مناسب مانند الکل ضد عفونی کنید و در صورت داشتن سابقه حساسیت به گزش پشه با پزشک خود تماس بگیرید .

* در صورت سفر به مناطقی از کشور که مالاریا در آن مناطق شایع است مانند استانهای هرمزگان کرمان سیستان و بلوچستان بهتر است با پزشک خود تماس بگیرید و برای پیشگیری از درمانهای دارویی خاص بر ضد مالاریا استفاده کنید

علل خارش ناشی از گزش در کودکان را برطرف سازیم

دکتر مهرداد حلوایی — Mon, 5 Sep 2011 18:59:38 GMT

تاکنون کودکتان را در حال گریه ناشی از گزش حشرات مشاهده کرده اید؟

احتمالا صحنه بسیار دلخراشی است که کودک از خارش های متوالی رنج برده و ابراز ناراحتی و گریه می کند.چگونه باید بای این عارضه و درد برخورد شود ؟

پشه، زنبور و سایر حشرات موقع گزیدن، مایع بزاق خود را به داخل پوست تزریق می‌کنند و خون بدن را می‌مکند که داخل شدن مایع بزاقی در پوست باعث ایجاد خارش در محل گزیدگی می‌شود ممکن است در اثر خاراندن زیاد عفونی شود.
با فرا رسیدن فصل تابستان و گرما بسیاری از ما به همراه کودکانمان برنامه‌هایی برای گردش‌های بیرون از خانه و مسافرت داریم یا فرزندانمان را برای تفریح و بازی‌ به پارک می‌بریم.
تفریح و سفر اگرچه لذت خاصی دارد و برای همه ما خوشایند است اما گاهی با نیش یک حشره کوچک ممکن است آرامش‌ما به مخاطره بیفتد.
اگرچه نیش حشرات تنها باعث آزار چند دقیقه‌ای ما می‌شود،‌ اما واکنش‌های پوستی در اثر گزیدن بعضی حشرات موذی مثل زنبور ممکن است حتی باعث عفونت محل گزیدگی شود و مشکلات جدی‌تر و واکنش‌های آلرژیک مانند بثورات پوستی و کهیر ایجاد کند.

واکنش ما به گزش
زنبور گزیدگی یا گزیدن پشه و مورچه باعث احساس سوزش یا تورم در محل گزش می‌شود.
اگر محل گزیدگی اطراف چشم‌ها، گوش و انگشتان دست و پا باشد، ممکن است تورم مختصری در ناحیه ایجاد شود. سن فرد نیز از نظر بروز واکنش‌های پوستی مهم است. در کودکان بعد از گزش حشرات واکنش‌های سریعی ایجاد می‌شود و بعد از گزیدن، ورم و قرمزی در محل گزیده شده ایجاد می‌شود.

وقتی نیش خورده‌ایم چه کنیم؟
)1 با ناخن یا یک وسیله انبرک مانند تمیز، حشره را از محل گزیده شده دور کنید یا نیش آن را بیرون آورید.
)2 اگر خود حشره یا کیسه سم آن روی پوست وجود دارد، بدون اینکه به حشره یا کیسه سم او فشار بیاورید، آن را بردارید.
)3 برای کاهش درد، مقداری یخ روی محل گزیدگی بگذارید یا پارچه تمیزی را با آب سرد مرطوب کنید و روی محل قرار دهید تا درد کمتر شود.
)4 اگر محل گزیدگی ورم و خارش شدید داشت، می‌توان با داروهایی مثل آنتی‌هیستامین ورم و خارش را کمتر کرد.
)5 در صورتی که حشره کودک را گزیده باشد و درد و سوزش شدید در محل گزیدگی ایجاد شده باشد، می‌توان از مسکن برای کاهش درد و تورم و التهاب استفاده کرد.
توجه داشته باشید که علا‌ئم و عوارض گزش حشرات همیشه به همین جا ختم نمی‌شود و گاه ممکن است غیر از خیر و خوشی عواقب دیگری هم به بار آید که برنامه سفر و گردش شما را به هم بزند.
خطر موقعی بروز می‌کند که بدن شما به جای یک واکنش سطحی و موضعی بر روی پوست دچار حساسیت خیلی شدید و کلی بشود. طوری که التهاب و ورم مجاری تنفسی ناشی از چنین حساسیتی باعث تنگ شدن راه هوایی، تنگی نفس و حتی بسته شدن آن و قطع تنفس شما شود.
همچنین سم حشرات در بدن برخی افراد مخصوصا کودکان باعث حساسیت شدید و واکنش عمومی در بدن می‌شود یا تمام بدن دچار کهیر، تورم عمومی و بی‌حالی و سستی می‌شود. انقباض راه‌های تنفسی و احساس گرفتگی در ناحیه گلو نیز از علائم دیگر این واکنش عمومی است.
در چنین شرایطی ممکن است شوک اتفاق افتاده باشد که باید بلافاصله به اورژانس مراجعه کرد.

زنبورگزیدگی از علا‌ئم تا درمان
گرچه انواع حشراتی که انسان را می‌گزند، زیادند ولی نیش زنبور برای بسیاری از افراد هم ترسناک‌تر و هم دردناک‌تر است.
شدت علائم زنبور‌گزیدگی به چند عامل بستگی دارد، نوع زنبور، محل گزیده شده و حساسیت فرد به سم آن حشره. مشکلات ناشی از زنبور گزیدگی به دو دسته تقسیم می‌شود:
)1 درد، قرمزی، تورم و خارش محل گزش یا واکنش‌های بیش از 8 سانتی‌متر که واکنش‌های موضعی نزدیک محل گزش هستند.
)2 واکنش‌های حساسیتی و غیرموضعی که قسمت‌های مختلف بدن را درگیر می‌کند.
کهیر، در سطح پوست، ورم در ناحیه گلو و دهان، تنفس سخت و صدا‌دار، تهوع و استفراغ، اضطراب و گاهی فشار خون و در موارد شدید، کاهش سطح هوشیاری از این علائم هستند.

زنبورگزیدگی را چگونه درمان کنیم؟
اکثر گزیدگی‌ها در خانه درمان می‌شود و درمان بستگی به شدت علائم دارد. خیلی از گزش‌های ساده در یک بیمار غیرحساس به چیزی بیشتر از مراقبت‌‌های اولیه در خانه نیاز ندارند. با استفاده از لباس مناسب و اسپری‌های دافع حشرات و در صورت امکان اجتناب از رفتن به این مناطق می‌توان از این اتفاق جلوگیری کرد.
- در صورت گزش در منزل، بلافاصله نیش زنبور را که در پوست باقی ‌مانده در‌آورید؛ زیرا این نیش که به کیسه حاوی سم حیوان متصل است تا مدتی پس از گزش هم حاوی سم است.
- محل گزیدگی را با آب و صابون شسته، روی آن را با پماد آنتی‌بیوتیک بپوشانید.
- روی محل گزیدگی یخ قرار دهید تا باعث تخفیف درد ‌شود.
- برای رفع خارش از آنتی‌هیستامین استفاده کنید.
- در صورتی که علائم بیش از تورم و قرمزی اندک و خارش در محل‌گزیدگی باشد، باید فورا به پزشک مراجعه کنید.

اقدامات لازم برای پیشگیری از گزش حشرات
با رعایت چند نکته ساده می‌توانیم از خودمان در برابر گزش حشرات محافظت کنیم. قسمت عمده‌ای از این نکات روش‌های فیزیکی هستند یعنی روش‌هایی که در مواجهه ما و کودکانمان با حشرات جلوگیری می‌کند.مانند نصب توری به پنجره‌ها، پوشیدن لباس‌های محافظت‌کننده و ترک کردن محل.
)1 حشرات داخل ساختمان‌ها و اتاق‌ها با استفاده دائمی از حشره‌کش‌‌هایی که به صورت اسپری وجود دارند یا مواد حشره‌کش از بین می‌روند.
)2 نگهداری حیوانات خانگی باعث تجمع بیشتر حشرات می‌شود. باید توجه داشت حشرات ممکن است روی پوست این حیوانات بنشینند و بعد بلند شده، روی پوست بدن ما بنشینند و نیش بزنند.
بنابراین لازم است نگهداری حیوانات اهلی توام با رعایت بهداشت حیوان باشد.
)3 اگر در محل زندگی درختان زیادی وجود دارد باید برای پنجره‌های خانه از توری استفاده شود و در پارک‌‌ها از آویختن لباس‌ها روی درخت خودداری شود.
)4 در مناطقی که حشرات زیاد وجود دارد، بهتر است روی پوست بدن مخصوصا بدن کودک داروهایی مالید که حشرات را از کودک دور کند. اما باید توجه کنید استفاده دائم از این مواد سبب حساسیت بیشتر نشود.
)5 به هیچ‌وجه کندوی زنبور عسل را دستکاری و زنبورها را تحریک نکنید.
)6 اگر زنبور در نزدیکی خود دیدید به جای نابود کردن آن با مگس‌کش، موقتا آن منطقه را ترک کنید.
)7 از پوشیدن لباس‌هایی با رنگ روشن و استفاده از عطرهای تند در مناطقی که حشرات زیادی دارند، جدا خودداری کنید؛ زیرا تمام این موارد باعث جذب زنبور‌ها می‌شود.
)8 در محیط‌‌های باز، پیراهن آستین بلند و شلوار بلند به تن کودکتان کنید.
)9 اگر سابقه واکنش حساسیتی شدید به نیش زنبور دارید، با پزشک خود برای مقابله با آن مشورت کنید

خون آشام های خانگی را بشناسیم

دکتر مهرداد حلوایی — Tue, 30 Aug 2011 19:50:25 GMT

تاکنون در خانه خود مورد هجوم خون آشام ها قرار گرفته اید؟

آیا میدانید خون آشام های خانگی از دراکولا های فیلم ها خطر ناکتر و مشکل ساز تر می باشند باشند؟

برای مهار این حشره بایستی از چه عملیاتی استفاده باید نمود؟

آیا سمپاشی مفید است؟

آیا طعمه گذاری می تواند چاره ساز باشد؟

آیا استفاده از ائروسل ها و گازهای تدخینی مفید است؟

گسترش مهارناپذیر خون‌آشام کوچکی که غذای مورد علاقه‌اش خون انسان است، باعث نگرانی‌های بسیار شده است. شروع مسافرت‌های تابستانی می‌تواند این حشره را به کابوسی جهانی تبدیل کند.
خون‌آشام‌های کوچک

یک ساس تختخواب بالغ به اندازه یکی از هسته‌های میوه سیب است و با چشم غیرمسلح دیده می‌شود. ساس بالغ قرمز- قهوه‌ای است اما جوانترها کوچک‌تر و روشن‌تر هستند. دیدن تخم این حشره با چشم غیرمسلح، غیرممکن است.

ورم بعد از غذا
این تصویر ساس‌هایی را نشان می‌دهد که پس از صرف غذا ورم کرده‌اند. آنها خون انسان را ترجیح می‌دهند و در نبود آن میزبان را از میان دیگر جانداران خونگرم مانند سگ‌ها، گربه‌ها و جوندگان انتخاب خواهند کرد.

نشانه‌های هجوم ساس‌ها به خانه
یکی از اولین نشانه‌ها احساس خارش پوست در محل گزیدگی‌ها و وجود مدفوع تیره این حشرات روی سطوح روشن است. این جانداران به دلیل رژیم مایع، دفعات دفع بسیاری دارند و می‌توان اثر این مدفوع را روی تشک، کناره‌های تخت و پایه‌های آن (مانند عکس) مشاهده کرد.

انگل و میزبان
ساس‌ها اگر خیلی گرسنه نباشند، شب را برای تغذیه ترجیح می‌دهند. آنها انسان را به وسیله گرمای بدنش و گاز دی‌اکسید‌کربنی که به وسیله تنفس تولید می‌کند، ردیابی می‌کنند. آنها ترجیح می‌دهند جایی نزدیک به میزبان و دور از چشم او زندگی کنند.

هر گوشه از خانه
اگر ساس تختخواب وارد خانه شده باشد، بر خلاف نامش هر جا که فکرش را بکنید، می‌توانید تعدادی از آنها را پیدا کرد.

خارش و درد
عکس‌العمل افراد گوناگون در برابر گزیدگی توسط ساس‌ها متفاوت است. بدن حدود 50درصد از افراد هیچ واکنشی نشان نمی‌‌دهد اما عده‌ای دیگر دچار خارش و درد خواهند شد. در این تصویر محل گزیدگی ساس را که ورم کرده و قرمز شده، مشاهده می‌کنید.

قرن هاست که ساس تختخواب با نام علمی Cimex lectularius انگل مشترک انسان و دیگر جانداران خون‌گرم به‌شمار می‌رود. طی دهه‌های 1940 و 50 میلادی بشر به کمک بالابردن سطح بهداشت و استفاده از حشره‌کش‌ها موفق شد این حشره کوچک که تنها از خون تغذیه می‌کند را تا حدود سال 2000 مهار کند اما شواهد نشان می‌دهند این حشره موفق به تجدید‌حیات شده و مخصوصا در سال 2000 به کمک حاضران در المپیک تابستانی سیدنی، به بسیاری از کشورهای جهان سفر کرده است.

به گزارش ساینتیفیک‌امریکن، کارشناسان معتقدند وجود مناطق شهری بسیار پرجمعیت، مسافرت‌های میان‌قاره‌ای و افزایش مقاومت حشرات به انواع حشره‌کش‌ها این تجدیدحیات را در تابستانی که پیش رو داریم، بسیار تهدیدآمیز و گسترده خواهد کرد.

کابی اسکال، حشره‌شناس دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی می‌گوید: «از هر جهت که به این قضیه نگاه کنیم، اوضاع دارد بدتر می‌شود. هنوز اپیدمی آغاز نشده اما تمامی سازمان‌های مرجع با سیلی از تلفن‌ها و مراجعین نگران مواجه شده‌اند. از سوی دیگر ساس‌ها حشرات فصلی نیستند و با هجوم مداوم آنها روبرو خواهیم بود. تابستان و مسافران تابستانی هم به زودی از راه می‌رسند».
هجوم ساس‌ها به ایالات متحده و تعدادی از کشورهای دیگر در کنار شایعاتی که در مورد آنها وجود دارد، به نگرانی ساکنان این کشورها دامن زده است. بهتر است ببینیم این شایعات چقدر حقیقت دارند و چطور می‌شود این خون‌آشام کوچک را از خانه بیرون کرد؟

ساس‌ تختخواب می‌تواند پرواز کند
علیرغم آنچه تاکنون شنیده‌اید، این ساس‌ها نمی‌توانند پرواز کنند مگر اینکه از یک سشوار برای به پرواز درآوردن آنها استفاده کنید! استیفن کلز که در مورد ساس‌ها تحقیق می‌کند، می‌گوید: «آنها می‌توانند در هر دقیقه یک متر راه بروند».
ساس‌ تختخواب به سرعت تکثیر می‌شود
حقیقت ندارد! در مقایسه با حشرات دیگر، ساس‌ها آهسته‌تر تکثیر می‌شوند. به طور متوسط هر ساس ماده بالغ می‌تواند روزی 1 تخم بگذارد، در حالی که یک مگس ماده برای گذاشتن 500 تخم به سه تا چهار روز زمان نیاز خواهد داشت. از سوی دیگر هر تخم ساس پس از 10 روز به نمف تبدیل می‌شود که برای بلوغ باید حداقل پنج تا شش هفته را پشت سر بگذارد.
ساس‌ تختخواب می‌تواند بدون مصرف غذا تا یک‌سال زنده بمانند
این مسئله که اولین‌بار توسط محققان منتشر شده، در مورد ساس‌هایی که در خانه‌ها و کنار انسان زندگی می‌کنند، صحت ندارد. در دمای متعادل، حدود 23 درجه سانتیگراد، ساس‌ها می‌توانند دو تا سه ماه بدون گزش انسان‌ها و حیوانات زنده بمانند اما چون خونسرد هستند، در مناطق سردسیر و به دلیل کاهش متابولیسم در سرما، می‌توانند حدود یک‌سال بدون مصرف غذا زنده بمانند.

ساس‌ تختخواب فقط در شب خون‌آشام می‌شود
خوب متأسفانه این مسئله هم حقیقت ندارد. آنها اغلب در شب فعالیت می‌کنند اما اگر یک هفته از خانه دور باشید، همین که به استراحت بپردازید یا روی مبل بنشینید به سراغ شما خواهند آمد. می‌بینید که روشن گذاشتن چراغ‌ها در مورد این خون‌آشام‌های کوچک، مخصوصا زمانی که گرسنه هستند، چندان مؤثر نیست.
ساس‌ تختخواب فقط تشک‌ را برای زندگی انتخاب می‌کند
در حقیقت نه! آنها را باید حشرات خانگی دانست. ساس‌ها را می‌توان همه جای خانه، حتی داخل چمدان‌ها پیدا کرد. آنها نه‌تنها با فرد از خانه بیرون می‌روند، هر جا که تصورش را بکنید نیز وجود خواهند داشت. صندلی‌ها، نرده‌ها، کنار کفش‌ها و حتی سقف هم در امان نخواهد بود.
ساس‌ تختخواب محله‌های کثیف را ترجیح می‌دهد
واقعیت اینست که ساس‌ها هیچ تبعیضی میان محله‌های فقیرنشین و خانه‌های اشرافی قائل نیستند. آنها مناطق پرجمعیت را برای داشتن غذای کافی انتخاب می‌کنند. تنها نکته اینست که ساکنان بعضی مناطق توان مالی مبارزه با آنها را ندارند.
ساس‌ تختخواب روی بدن میزبان باقی می‌ماند
کلز می‌گوید: «ساس‌ها بر عکس شپش‌ها دمای بدن ما را دوست ندارند، آنها ترجیح می‌دهند مکان خنک‌تری برای زندگی و جایجایی داشته باشند. اغلب می‌شود آنها را در کوله‌ها، چمدان‌ها و حتی کفش‌ها پیدا کرد.
ساس‌ تختخواب ناقل بیماری‌های انسانی است
گزش ساس‌ها می‌تواند در فرد تولید اضطراب و بی‌خوابی کند یا باعث آلودگی‌های ثانوی شود اما تاکنون گزارشی در مورد انتقال بیمار‌ی‌های انسانی وجود نداشته است. حداقل 27 نوع ویروس، باکتری و تک‌یاخته در ساس‌ها شناخته شده اما آنها عامل تولید یا تکثیر هیچ‌یک نبوده‌اند. سال گذشته، محققان کانادایی در مورد کشف استاف مقاوم به متیسیلین در سه بیمار که دچار ساس گزیدگی بودند، هشدار داده‌اند اما تاکنون انتقال بیماری توسط ساس‌ها گزارش نشده است.
باید دوباره از د.د.ت استفاده کنیم
اصلا ایده خوبی نیست. زمانی که استفاده از این حشره‌کش بحث‌برانگیز در سال 1972 برای همیشه ممنوع شد، بسیاری از ساس‌ها به آن مقاوم شده بودند. در حال حاضر نیز طیف وسیعی از سموم پایروتروئید برای کشتن حشره‌ها استفاده می‌شود که مانند د.د.ت با هدف گرفتن کانال‌های سدیم در بدن حشرات، باعث مرگ آنها می‌شوند. گونه‌های مقاوم به این سموم قوی که به زودی ظاهر می‌شوند، مطمئنا در برابر د.د.ت و شیوه اثر آن مقاوم خواهند بود.
اسپری‌های شیمیایی راه حل آخر هستند
نه! مطمئن باشید اثر اسپری‌های حشره‌کش هم مانند دیگر شیوه‌های شیمیایی از بین رفته است و تنها اثرات زیست‌محیطی آنها گریبان‌گیر انسان خواهد شد. مؤثرترین راه‌حل برای ازبین‌بردن ساس‌ها ضدعفونی وسایل و استفاده از حرارت است که برای خانه‌ها بسیار پرهزینه خواهد بود.

روش‌های دیگری مانند فریز کردن و استفاده از طعمه‌ها که برای ازبین‌بردن سوسک‌های حمام هم نتیجه‌بخش بوده‌اند، به مراتب کم‌هزینه‌تر خواهند بود. استفاده از پرتوهای فروسرخ و حسگرهای ارتعاشی که حشره را به دام می‌اندازند، نیز می‌تواند در آینده نزدیک به ریشه‌کن کردن ساس‌ها کمک کند

پشه را خطرناکترین موجود روی زمین بدانید

دکتر مهرداد حلوایی — Fri, 5 Aug 2011 13:21:15 GMT

پشـه” افزون بر مزاحمت و نیش های ناراحت کننده، می تواند عامل مرگ انسان باشد.

تنها حیوانی که باعث بیشترین میزان مرگ و میر در جهان است پشه می باشد. تنها پشه مالاریا سالیانه بیش از دو میلیون انسان را به کام مرگ می کشاند در حالی که حیوانی مانند خرس تنها بین ده تا پنج نفر را در طول سال می کشد . و صد نفر در طول یک سال از حمله کوسه کشته می شوند .
این حشره کوچک با وجود نداشتن اعضای مرگبار حیوانات دیگر همچون چنگال های قوی، دندان های تیز و یا نیش زهراگین، اما همچنان می تواند برای انسان، خطرهای جبران ناپذیری را در پی داشته باشد.

نیش پشـه ماده می تواند بسیار کشنده باشد، به طوری که این نوع از پشه ها با نیش های به ظاهر بی خطر، بیماری های گوناگون و خطرناکی همچون تب دنگی و مالاریا به انسان منتقل می کنند.

به گفته محققان، فقط سه درصد از انواع پشــه، خون انسان را می مکند.

پشه ها تقریبا از ۲۰۰ میلیون سال پیش در زمین زندگی می کنند. عمر این حشره بین سه تا شش هفته است و با سرعت و تعداد بسیار زیادی زاد و ولد می کند.